Geri çağırma, 1 Temmuz 2020 ile 16 Kasım 2023 tarihleri arasında üretilen Jeep Wrangler ve Grand Cherokee modellerini kapsıyor.

Söz konusu araçlar, Avrupa'da belirli tip onay kodlarıyla satışa sunulmuş olup geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmış durumda.

Yapılan teknik incelemelerde, araçların yüksek voltajlı batarya paketlerinde hücre ayırıcı (separator) hasarı olabileceği tespit edildi.

Bu hasarın, batarya içinde hızlı bir kimyasal zincir reaksiyonuna yol açabileceği belirtiliyor. Bu durum ise bataryanın aşırı ısınmasına ve aracın alev almasına neden olabilir.

Yetkililer, söz konusu araçların Avrupa Birliği'nin motorlu taşıtların güvenliği ve piyasa denetimine ilişkin düzenlemelerine uygun olmadığını açıkladı.

Bu nedenle ürünlerin geri çağrılması ve gerekli teknik kontrollerin yapılması kararlaştırıldı.

Şirket geri çağırma programını devreye aldı. Bu kapsamda araç sahiplerinin yetkili servislerle iletişime geçerek gerekli kontrolleri yaptırmaları gerekiyor.

Geri çağırma süreci, araçların son kullanıcıdan toplanmasını ve güvenlik riskinin ortadan kaldırılmasını hedefliyor.

Sorun yalnızca tek bir ülkeyle sınırlı değil. Araçların Bulgaristan, Danimarka, Hırvatistan, Macaristan, Lüksemburg, Polonya, Portekiz, İsveç, Slovenya ve Slovakya'da da bulunduğu ve gerekli önlemlerin alındığı bildirildi.

Uzmanlar, söz konusu araçları kullanan kişilerin olası risklere karşı dikkatli olmaları gerektiğini vurguluyor.

Araçta anormal ısınma, koku ya da performans değişikliği fark edilmesi durumunda aracın kullanılmaması ve derhal yetkili servise başvurulması öneriliyor.

1,5 milyar euro tutarındaki uzun vadeli finansmanın 750 milyon euroluk bölümüne Dünya Bankası garantisi ve Bakanlık karşı garantisi verilirken, proje ile KOBİ'lere uygun maliyetli finansman sağlanması, işletmelerin yeni istihdam oluşturmasının desteklenmesi hedefleniyor.

Öte yandan projeyle, kadın sahipliği ve kadın istihdamı yüksek, afetlerden etkilenen bölgelerdeki işletmeler ve kalkınmada öncelikli bölgelerdeki işletmelere finansman sağlanmasına, özellikle kadın ve genç istihdamının desteklenmesine öncelik verilecek.

'18 milyar dolar daha kaynak hedefleniyor'

Bakan Şimşek, Türkiye'nin üretim ekosistemini güçlendirecek her türlü konuda Dünya Bankası ile tesis edilen işbirliğinin, kararlılıkla sürdürüleceğine işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bu çerçevede, istihdam ve finansmana erişimin artırılması, başta gençler ve kadınlar olmak üzere girişimciliğin desteklenmesi için uygun koşullu kaynak temin ediyoruz. Uyguladığımız ekonomi programına duyulan güven, uluslararası kalkınma bankaları ile ilişkilerimize doğrudan yansımaktadır. Türkiye, aktif portföy büyüklüğü bakımından Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasında dünyada birinci, Dünya Bankasında ikinci sırada, Asya Altyapı Yatırım Bankasında bölgesel birinci, İslam Kalkınma Bankasında bölgesel ikinci konumda.'

Şimşek, Dünya Bankası ile 2024-2028 dönemini kapsayan Ülke İşbirliği Çerçevesi (CPF) kapsamında, mevcut 17 milyar dolarlık portföye ek olarak 18 milyar dolar daha kaynak hedeflendiğini, böylece toplam finansmanın 35 milyar dolara ulaşmasının öngörüldüğünü kaydetti.

2025 yılı Ocak ayında 15 milyon 410 bin 257 kişi olan ücretli çalışan sayısı, 2026 yılı Ocak ayında 15 milyon 444 bin 683 kişiye yükseldi. Böylece ücretli çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 0,2 artış kaydetti.

Ücretli çalışan sayısında sınırlı artış: Sanayi gerilerken hizmet sektörü yükseldi - Resim : 1

Sanayi sektöründe düşüş dikkat çekti

Alt sektörler incelendiğinde sanayi tarafındaki gerileme dikkat çekti.

Ocak ayında ücretli çalışan sayısı sanayi sektöründe yüzde 3,5 azaldı. Buna karşılık inşaat sektöründe yüzde 0,3, ticaret ve hizmet sektöründe ise yüzde 2,3 artış gerçekleşti.

Ücretli çalışan sayısında sınırlı artış: Sanayi gerilerken hizmet sektörü yükseldi - Resim : 2

Aylık bazda çalışan sayısı geriledi

Veriler aylık bazda ise düşüşe işaret etti. Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 2026 yılı ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 0,4 azaldı.

Alt sektörler bazında değerlendirildiğinde, ücretli çalışan sayısı sanayide yüzde 0,5, inşaatta yüzde 2,1 azaldı. Buna karşın ticaret ve hizmet sektöründe yüzde 0,1 artış kaydedildi.

Otokar, hem yerel hem de genel üretimde gecikme nedeniyle Romanya devletinden 191 milyon Lei, yani 2 milyar Türk Lirası tutarında ceza yedi. İlk cezanın imzası kurumadan bu kez yine ihaleyi yapan Romanya Savunma Bakanlığı şirketi Romtehnica, yerel üretim hedeflerindeki gecikmeleri gerekçe göstererek Otokar'a 230 milyon Lei'lik (2.3 Milyar TL) yeni bir ceza daha kesti.

Patronlar Dünyası'nın haberine göre; Otokar'ın kesilen cezayla ilgili açıklamasında 'Romtehnica, 16 Ocak 2026'daki 191.847.899,70 Rumen Lei'i tutarındaki ilk ceza talebinin ardından, 13 Şubat 2026 tarihinde 230.217.479,41 Rumen Lei'i (yaklaşık 2,3 milyar TL) tutarında yeni bir ödeme talebinde bulundu. Gerekçe olarak, Romanya'da gerçekleştirilecek yerel üretim hazırlıklarına yönelik ara hedeflerin zamanında yerine getirilmemesi gösterildi' denildi.

Romanya Savunma Bakanlığı'na ait Romtehnica'nın 1059 adetlik 4x4 taktik tekerlekli hafif zırhlı araç projesini kazanan Koç'un üstlendiği ihalenin bedeli KDV hariç yaklaşık 4,26 milyar RON (yaklaşık 857 milyon Avro) tutarındaydı. Yani Koç'un yediği ceza, aldığı ihalenin neredeyse yüzde 10'una tekabül ediyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe de Türkiye'nin artık pahalı bir ülke olduğunu belirterek sanayinin Anadolu'ya yayılmasının nüfus artış hızındaki yavaşlamayı da çözeceğine işaret etti.

Türkiye Gazetesi'ne konuşan Gültepe, pandemi döneminde alınan hızlı kararlar sayesinde Türkiye'nin Avrupa için önemli bir tedarik merkezi haline geldiğini, ihracatın yüzde 30 artarak 21 milyar dolara ulaştığını belirtti. Ancak son 2-3 yılda büyümenin yüzde 2-4 aralığında kaldığını, oysa hazır giyimde 30 milyar doların, tekstille birlikte toplamda 50 milyar doların hedeflendiğini ifade etti.

Son dört yılda asgari ücretin yüzde 560, enflasyonun yüzde 367 arttığını, buna karşılık doların yüzde 217, euronun yüzde 228 yükseldiğini vurgulayan TİM Başkanı, enflasyon ile kur arasında oluşan yaklaşık 150 puanlık farkın maliyetleri artırdığını ve Türkiye'yi pahalı bir üretim merkezi haline getirdiğini söyledi. Artan maliyetlerin ihracat fiyatlarına tam yansıtılamadığını, bu nedenle bazı firmaların üretimi başka ülkelere kaydırdığını, bazılarının küçüldüğünü ya da kapandığını aktardı. İstihdamın yüzde 30'dan fazlasının kaybedildiğini belirterek, emek yoğun sektörler için acil destek çağrısı yaptı.

Gültepe, ihracat fiyatlarının her altı ayda bir döviz bazında yeniden konuşulduğunu ancak artan maliyetler nedeniyle talep edilen küçük fiyat artışlarının bile kabul edilmediğini söyledi. Bunun sonucunda siparişlerin başka ülkelere kaydığını, bazı firmaların üretimi Mısır başta olmak üzere yurt dışına taşıdığını belirtti.

'Üretim üssü Mısır, mutfak Türkiye'

Verimlilik farkının abartıldığı kadar yüksek olmadığını, Türkiye'de yüzde 75-80 olan oranın Mısır'da yaklaşık yüzde 55-60 seviyesinde bulunduğunu ifade eden Gültepe, üretimin Tunus ve Cezayir'e de yöneldiğini belirterek, 'Yatırımlar buralara kayıyor. Çünkü bunu yapmazsa Türkiye'de rekabet şansı yok. Üretim tamam ama biz Türkiye'de tasarım yapacağız, teknolojiyi kullanacağız, orayı da üretim üssü olarak kullanacağız. Yani mutfak Türkiye' dedi.

Hızlı sanayisizleşme uyarısı

Mustafa Gültepe, yapay zeka ve teknolojik dönüşümün kaçınılmaz olduğunu ancak özellikle hazır giyimde beklenenden daha hızlı bir daralma yaşandığını, sektörün gücünü en az 10 yıl daha artırarak sürdüreceğini öngördüklerini ancak sürecin hızlandığını ifade etti. Hazır giyim küçülürken tekstilin de etkilendiğini, buna karşın yurt dışına taşınan üretimin ham maddesinin büyük ölçüde Türkiye'den sağlandığını belirtti.

Kalıcı çözüm önerisi

Gültepe çözüm için sanayinin planlı şekilde Anadolu'ya yayılması gerektiğini belirtirken, İstanbul'da kalması gereken sektörlerin korunacağını, ancak üretimin dengeli dağılmasıyla hem ekonomik hem sosyal fayda sağlanacağını ifade etti. Bu modelin istihdamı destekleyeceğini, yaşam maliyetini dengeleyeceğini ve refah artışına katkı sunacağını söyledi.

Yurt dışı yüzde 20 daha ucuz

Hazır giyim sektöründe maliyet farkının da hızla açıldığını belirten Gültepe, Türkiye'nin yüzde 50-60 oranında pahalı hale geldiğini söyledi. Geçmişte bu farkın yüzde 20 seviyesinde olduğunu hatırlatan Gültepe, bazı Avrupa ülkelerinde aynı ürünlerin Türkiye'den daha düşük fiyatla satıldığını ifade etti. Yurt dışında satın aldığı bir montun Türkiye fiyatından yüzde 20-30 daha ucuz olduğunu aktardı.

Enflasyonun önemli kısmı beklentilerden kaynaklanıyor

Üç yıldır uygulanan yüksek faiz-düşük kur politikasının istenen sonucu vermediğini savunan Gültepe, kur artışının yüzde 20'lerde kalmasına karşın enflasyonun yüzde 30 seviyelerinde gerçekleştiğini söyledi. Artan işçilik, ham madde ve diğer maliyetlerin üreticiyi zorladığını belirtti. Enflasyonla mücadelenin yalnızca para politikasıyla yürütülemeyeceğini vurgulayan, beklentilerin ve satın alma davranışının fiyatlar üzerinde güçlü etkisi olduğunu dile getiren Gültepe şunları söyledi:

'Enflasyonun düşmesi için talebin düşmesi lazım ama faizin bu kadar yüksek olduğu bir yerde de talep düşmez. Yani yüzde 37, yüzde 40 net faiz kazanan, yüzde 20 artmış olan doları alıyor. Yüzde 20'yi harcıyor. 'Haydan gelen huya gider' misali, faizden geleni kolayca harcıyor.

Enflasyonla mücadele bir noktada kilitlendi

Enflasyonla mücadele programında 3 yıldır gelinen nokta yüzde 30. Artık farklı şeyler yapmak gerek diye düşünüyorum. Aynı şeyi yaparak farklı sonuç elde edemeyiz. Bir noktada kilitlendi. Burada hem üretimi artıracak hem ihracatı artıracak yeni hamleler yapılmalı.'

Yüksek faizin talebi beklenen ölçüde düşürmediğini kaydeden Gültepe, faiz geliri elde eden kesimin harcamaya devam ettiğini, buna karşılık üreticinin finansman maliyetleri ve rekabet baskısı altında kaldığını söyledi. Mevcut programla enflasyonda kalıcı düşüş sağlanamadığını belirten Gültepe, üretim ve ihracatı destekleyecek yeni adımlar atılması gerektiğini ifade etti.

Görgün, toplantıda, savunma sanayinin dönüşümünü taşıyan 4 ana eksende insan kaynağı, AR-GE, ihracat ve sanayileşme başlıklarında hangi sistematik adımları atıldığını, hangi sonuçların alındığını ve 2026'da hangi hedeflerle ilerleyeceklerini paylaştı.

RACATA DÖNÜŞTÜ

Haluk Görgün, 18 kritik teknoloji öncelik alanı belirlediklerini, 2025 boyunca 5 teknoloji günü yaptıklarını, 1900'den fazla katılımcı ile bilgi paylaşımı sağladıklarını bildirdi.

Üniversite ayağında 127 üniversite ve 334 araştırma grubuyla ortaklaşma zemininin büyüdüğünü aktaran Görgün, oluşan AR-GE portföyünün toplam büyüklüğünün 920 milyon dolar ölçeğine ulaştığını bildirdi.

Savunma sanayisinde yürütülen AR-GE çalışmalarının çıktılarının ihracat dönüştüğünü paylaşan Görgün, '2025 yılında ayrıca 14 yeni AR-GE projesi imzaladık, 10 yeni proje başlatma ve 1 yeni SAGA çağrısı kararı aldık. Toplam yürüyen ve tamamlanan AR-GE proje sayımız 205'e, SAGA proje önerisi sayımız 87'ye ulaştı.' dedi.

2025 yılında sektörün mal ve hizmet ihracatının 10 milyar doları aştığını, 17,9 milyar dolar tutarında yeni ihracat sözleşmesi imzaladığını ifade eden Görgün, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Nitekim geçen yıl 58 ilimiz savunma ve havacılık ihracatı yaparken, 1 milyon doların üzerinde ihracat yapan il sayısı 21'den 26'ya yükselmiştir. Türkiye'nin ilk 100 ihracatçısı içinde savunma sanayi şirket sayısı da 17'den 26'ya çıkmıştır. Bu tabloyu ileriye taşıyan en önemli başlıklardan biri, yeni sözleşme üretme kapasitemizdir. 2025 yılında 'altın çağ' diye nitelendirebileceğimiz ölçekte anlaşmalara imza attık. Başkanlığımız yönlendiriciliğinde devletlerarası mutabakatla hayata geçen projelerle, KAAN'ın Endonezya'ya, askeri gemi ihracatının Portekiz'e, HÜRJET'in ise İspanya'ya uzanan örnekleri, ölçeğin ve güvenin hangi seviyeye çıktığını göstermektedir.

Dünyada ayak izimiz olmayan hiçbir bölge yok. Geçen yıl yeni imzaladığımız sözleşmelerde, Asya-Pasifik'te 5,5 milyar dolar, Avrupa'da 5,3 milyar dolar, Amerika kıtasında 3,3 milyar dolar, Orta Doğu'da 2,2 milyar dolar ve Afrika'da 1,7 milyar dolar düzeyinde bir ölçek oluştu. Ayrıca 2025'te en çok Avrupalı müttefiklerimize ihracat yapmış olmamız, güven, birlikte çalışabilirlik ve teslimat kabiliyetimizin bir yansımasıdır. İhracat kompozisyonuna baktığımızda ise Avrupa 3,3 milyar dolar, Asya 3,1 milyar dolar, Orta Doğu 1,4 milyar dolar, Kuzey Amerika 0,23 milyar dolar düzeyinde bir dağılım görüyoruz.'

FİNANSMANA ERİŞİM KOLAYLIĞI

Haluk Görgün, ortaya konulan tüm bu çabalarla sektörün 4 binden fazla firmaya, bin 400'den fazla projeyi aşan portföye, 100 binden fazla doğrudan istihdama, 20 milyar dolardan fazla ciroya ve 10 milyar dolardan fazla ihracat ölçeğine ulaştığını vurguladı.

Sektörün finansmana erişimini kolaylaştıran kredi ve leasing modellerinde 900'den fazla başvuru üzerinden 5,7 milyar lira finansman büyüklüğüne ulaştıklarını aktaran Görgün, ayrıca Savunma Sanayii Yatırım ve Geliştirme Faaliyetlerini Destekleme Programı kapsamında 25 milyon dolar kredi desteği sağlayarak, üretim kabiliyeti ve finansal sürdürülebilirliği aynı anda destekleyen bir ölçekleme yaklaşımı izlediklerini ifade etti.

HAVACILIKTA KRİTİK EŞİK AŞILACAK

Görgün'ün paylaştığı bilgilere göre, 2026 yılda sektörün ara kademe ihtiyacına yanıt verecek şekilde Savunma Sanayii Meslek Yüksek Okulu modelini güçlendirilecek.

Havacılıkta 2026, hem platform hem de motor ve insansız sistemlerde kritik bir eşik olacak. 'KIZILELMA' insansız savaş uçağının ilk teslimatını gerçekleştirilecek. Görgün '2026 yılında KIZILELMA insansız savaş uçağının ilk teslimatını son kullanıcılarımıza teslim etmeye başlayacağız.' diye konuştu. 2026 yılında KAAN'ın seri üretim sözleşmesi de imzalanacak.

Gemiden kalkış-iniş kabiliyetine sahip TB3 SİHA'ların ilk teslimatı yapılacak. Yapay zeka destekli artırılmış faydalı yük kapasitesine sahip TB2T-AI SİHA'ların ilk teslimatı gerçekleştirilecek.

GÖKBEY helikopterine TS1400 turboşaft motorunu entegre edilerek platform üzeri yer testleri yapılacak, HÜRKUŞ teslimatları başlatılacak.

Milli Muharip Uçak Özgün Motor Geliştirme Projesi'nde PDR (Ön Tasarım Gözden Geçirme) süreci tamamlanıp CDR (Kritik Tasarım Gözden Geçirme) sözleşmesi imzalanacak.

CAYDIRICILIK ARTIRAN KABİLİYETLER

Hava savunma ve füze sistemleri projeleri kapsamında yüksek adetli teslimatlar gerçekleştirilecek.

AKYA torpidosunun seri üretim süreci başlatılacak. Denizaltılara ATMACA Silah Sistemi yeteneği kazandırılacak.

Muharip gemilere MİDLAS entegrasyonu tamamlanacak.

İhracat lisansına tabi farklı kalibrelerdeki top sistemlerinin yerli-milli geliştirilmesi için sözleşmeler imzalanacak.

GİZEM Projesi ile yüksek güçlü lazer silah sistemine sahip ülkeler sınıfına giriş sağlayacak sözleşme hayata geçirilecek.

BULUT programında tasarım çalışmaları sürdürülecek, pilot seçilecek ilk merkezde bulut altyapısını faaliyete başlanacak.

DIRCM TEKNOLOJİSİ ENVANTERE GİRECEK

Platform ve alt sistem tarafında ise kara, deniz, elektronik harp, radar-sensör ve uzay tabanlı haberleşme alanlarında eş zamanlı ilerlenecek.

Yakın yörünge uyduları ve askeri 5G/6G haberleşme altyapısını hedefleyen GÖKBAĞI Projesi başlatılacak.

Hava platformlarının beka kabiliyetinde kritik olan DIRCM teknolojisinde ASELSAN ana yükleniciliğinde bir helikopter üzerine entegre edilmiş sistem envantere kazandırılacak.

Katmanlı hava sahası kapsaması için ALP-100G ve ALP-300 erken ihbar radarlarından en az ikişer yeni teslimat yapılacak.

Spektrum üstünlüğü için yeni nesil kara konuşlu elektronik harp sistemi KORAL 200 envantere kazandırılacak. Elektronik destek ve taarruz kabiliyetlerini birleştiren ILGAR-2 teslimatları tamamlanacak.

ALTAY TANKI ARTACAK VE ORTA SINIF İNSANSIZ KARA ARAÇLARI GELECEK

ALTAY Seri Üretim Projesi kapsamında çift haneli sayıda ALTAY Tankı Kara Kuvvetlerine teslim edilecek.

Farklı konfigürasyonlarda 15 Orta Sınıf İnsansız Kara Aracı envantere kazandıracak, seri üretim projeleri başlatılacak.

Deniz Kuvvetleri için TCG Muratreis denizaltısını envantere katılacak, TCG 18 Mart denizaltısının modernizasyonunu tamamlanacak.

Yerli füze, radar ve sensörlere sahip 6'ncı MİLGEM gemisi TCG İzmir'in teslimi gerçekleştirilecek.

Amfibi harekatta kullanılacak 4 LCT Deniz Kuvvetlerine, 70 RHİB botu Kara Kuvvetlerine teslim edilecek.

Kamikaze insansız deniz araçlarında, yerli geliştirme programı kapsamında sürü kabiliyetinin deniz üzeri gösterimini yapılacak.

AR-GE VE YENİLİKÇİ TEKNOLOJİLER

Otonomi teknolojilerinde Göksancak ve Yaman projelerini başlatılacak.

Kuantum teknolojilerinde Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) geliştirilmesi ve kuantum manyetometrelerin GNSS'ten bağımsız navigasyon ile denizaltı tespitinde kullanımı projeleri imzalanacak.

Sentetik biyolojide Rekor Projesi, tapa teknolojilerinde Korkilit Projesi hayata geçirilecek.

KARTAL (Karbon/Cam Elyaf Epoksi Prepreg) projesinde, yerli prepreg sistemleriyle GÖKBEY'de kullanılan kritik parçaların doğrulamaları tamamlanıp proje kabulü gerçekleştirilecek.

KAAN, Milli Muharip Uçak Özgün Motor, HÜRJET, Barış Kartalı Modernizasyonu, Hava SOJ ve ÖZGÜR projeleri kapsamında 6 proje için Tasarım/Üretim Organizasyon Onayı denetimi yapılacak.

MİLLİ UÇAK GEMİSİ PROJESİ

Haluk Görgün, 2026 yılında yapılacak tüm bu çalışmalarla 2025'te kurdukları dönüşüm mimarisini daha ileriye taşıyacaklarını söyledi.

İnsan kaynağında yetkinliği büyüteceklerini, AR-GE'de stratejik teknoloji üretimini derinleştireceklerini, ihracatta kurumsal dış açılımı güçlendireceklerini, sanayileşmede ekosistemi sürdürülebilir ve dayanıklı hale getireceklerini aktaran Görgün, 'Türkiye savunma sanayisi artık yalnızca 'ihtiyacını karşılayan' bir yapı değildir. Türkiye savunma sanayisi, rekabet eden, ihracat yapan, teknoloji üreten ve ittifakların/ortaklıkların güvenilir paydaşı olan bir güçtür.' dedi.

Görgün, 50'ye yakın deniz platformunun eş zamanlı olarak üretildiğine işaret ederek, Milli Uçak Gemisi Projesi'ne (MUGEM) yönelik soruya karşılık şu yanıtı verdi:

'TCG Anadolu şu anda envanterimizdeki en büyük gemi. TCG Anadolu'nun 3 katı büyüklüğünde. 60 bin ton MUGEM'in kapsamı. Bununla ilgili üretim faaliyetleri başladı, sözleşmeleri imzaladık. Savunma Sanayii Başkanlığı, İstanbul Tersane Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanımızın bizzat projenin yönetilmesinde sorumluluk aldığı, bizim çok önem verdiğimiz platformlarımızdan bir tanesi. Ülkemizdeki denizcilik, askeri denizcilik, tersanecilik anlamında kabiliyeti olan, katkı sunan tüm üreticilerle birlikte, kısa sürede tamamlayıp, donanmamıza teslim etmeyi planladığımız bir platform.'

Birgün'den Ebru Çelik'in haberine göre, İstanbul Kadıköy'de bulunan Birleşik Metal-İş Genel Merkezi'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Genel Başkan Özkan Atar, MESS'in tekliflerinin 'sefalet dayatması' olduğunu söyledi. Atar, daha önce grev kararlarının iktidar tarafından engellendiğini ve engeli aştıklarını belirterek 'Yasaklarla bizleri korkutamadılar ve korkutamayacaklar. Grevimiz hayırlı ve uğurlu olsun' dedi.

Atar, aylardır süren görüşmeler boyunca işçilerin temel taleplerinin görmezden gelindiğini belirterek, 'Ücret artışı başta olmak üzere hiçbir temel talebimize karşılık verilmedi. Aksine, kazanılmış haklarımızı geriye götüren teklifler masaya getirildi' ifadelerini kullundı.

MESS'in üç yıllık sözleşme ısrarına da dikkat çeken Atar, 'Üç yıllık sözleşme demek, metal işçisi için üç yıl daha yoksullaşmak demektir. Bunu ne kabul ederiz ne de tartışırız' dedi.

HAKLARA GÖZ DİKİLDİ

İşveren tarafının ikramiyelerin fiili çalışmaya bağlanması, rapor alan işçilerin ücretlerinin kesilmesi, denkleştirme ve telafi çalışması dayatmaları ile tamamlayıcı sağlık sigortasının sona erdirilmesini istediğini hatırlatan Atar, 'İşçilerin kazanılmış hakları pazarlık konusu olamaz' dedi.

'İnsanca yaşanacak bir ücret, tüm metal işçilerinin en temel hakkıdır' diyen Atar, konuşmasını şöyle devam etti: 'Arka arkaya gelen zamlar, alım güçlerini büyük ölçüde düşürdü ve ücretlerimizi eritti. Yoksulluk sınırının altındaki ücretlerle, adeta açlık sınırında yaşamaya başladık. İşçilerin bu ücretlerle yaşaması, asgari ihtiyaçlarını karşılaması mümkün değildir. Ne resmi enflasyonu ne de onun biraz üzerindeki bir teklifi kabul etmemiz mümkün. MESS, gerçeklikle bağı olmayan bu rakamlarla gelmekten vazgeçmelidir.'

Patronlar kr rekorları kırarken işçiye 'kriz var' denilmesine tepki gösteren Atar, gelir dağılımındaki uçurumu şu sözlerle yüzlerine vurdu: 'Biz yoksullaşırken, patronlar krlarına kr katmaya devam ediyor. En zor koşullarda, en ağır işlerde gece gündüz çalışıyoruz. Onların elde ettiği krı yaratan biziz. Şimdi, yarattığımızdan hak ettiğimiz kısmını istiyoruz ve mutlaka alacağız. Şimdi sıra işverendedir. İşverenlerin ellerini ceplerine atma zamanıdır.'

İşçinin belini büken bir diğer unsurun da adaletsiz vergi sistemi olduğunu hatırlatan Atar, devletin vergi politikalarını da şu sözlerle eleştirdi: 'İşverenler, sabit kur politikası sonucunda ücretlerimizin döviz bazında arttığını iddia ederken, tükettiğimiz malların fiyatlarının sabit kaldığını varsayıyorlar. İşçinin hak ettiği gelir, çalışma süresi uzadıkça azalmaktadır. Gelir vergisi dilimlerinin adaletsiz biçimde düşük tutulması işçileri daha da yoksullaştırmaktadır. İlk vergi dilimi olan %15'lik dilim, geçen yıla göre yalnızca %20,3 artırılmıştır. Oysa resmi yıllık enflasyon %30,89'dur. Bu durumun sürmesi kabul edilemez.'

'YASAĞI TANIMAYACAĞIZ'

Diğer dönemler ve sosyal haklar için sadece enflasyon oranında artış öneren (yıllık %32,95) bu teklifin işçiyi sefalete sürüklediğini belirten Atar, grev yasağı tehdidine karşı resti çekti: 'Bu teklifin, metal işçilerini sefalet ücretiyle çalışmaya mahkûm ettiğini ve kabul edilebilir bir yanı olmadığını; MESS'in önerisinin işçilerin beklentilerinden çok uzak olduğunu belirttik. Taleplerimiz karşılanmadığı takdirde grev hakkımızı kullanmaktan çekinmeyeceğimizin bilinmesi gerekiyor. Şimdiden uyarıyoruz: Kimse olası bir grev yasağından medet ummasın. Grevimiz yasaklanırsa, anayasal hakkımızı kullanacak ve yasağı tanımayacağız. Bu kararlılığımızı dün gösterdik, yarın da göstermekten geri durmayacağız. Binlerce işçinin grev iradesi, iktidar tarafından 'erteleme' adı altında çiğnendi ve grev silahı elimizden alındı. Ancak çeşitli işyerlerinde, Anayasadan doğan ve hukuksuzca yasaklanan grev hakkımıza sahip çıkarak fiili grevler gerçekleştirdik.'

GREV HAKKI ENGELLENEMEZ

Birleşik Metal-İş Genel Başkanı Atar, metal işçilerinin grev hakkının geçmişte defalarca 'erteleme' adı altında yasaklandığını hatırlattı. Buna rağmen fiili grevlerle kazanımlar elde edildiğini vurgulayan Atar, şu örnekleri sıraladı: 2022'de Bekaert'te grev yasaklandı, işçiler 18 gün fiili grev yaptı. 2023'te Green Transfo Energy'de fiili grevin ardından sözleşme imzalandı. Hitachi Energy, Schneider Elektrik, GE Grid Solutions ve Arıtaş Kriyojenik'te yasaklara rağmen grevler fiilen sürdürüldü.

'Kimse grev yasağından medet ummasın' diyen Atar, 'Grevimiz yasaklanırsa anayasal hakkımızı fiilen kullanacağız' mesajı verdi.

'BU MÜCADELE HEPİMİZİN'

Birleşik Metal-İş, ilk etapta 9 işyerinde 30 Ocak Cuma günü greve çıkılacağını duyurdu.

Diğer fabrikaların grev tarihlerinin ise sürece göre kademeli olarak açıklanacağı bildirildi. Atar, mücadelenin yalnızca Birleşik Metal-İş üyeleriyle sınırlı olmadığını vurgulayarak, 'Bu süreç çocuklarımızın geleceğine sahip çıkma mücadelesidir. Metal işçisi kazanacak. Çünkü haklıyız, örgütlüyüz ve güçlüyüz' ifadelerine yer verdi.

TÜRK METAL DE 'GREV' DEDİ

Türk Metal Sendikası ile MESS arasında yapılan oturumdan da anlaşma çıkmadı. Sendika, 138 bin işçiyi kapsayan grup TİS sürecinde anlaşma sağlanamaması üzerine Başkanlar Kurulunun 19 Ocak'ta toplanarak grev kararını resmileştirdiğini açıkladı.

Sendikadan yapılan açıklamada, Grup Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde o güne kadar yapılan 5 oturumda, 47 ana madde, 5 ek madde ve 2 geçici madde olmak üzere toplam 54 madde ile sözleşmenin eki niteliğindeki 2 yönetmelik sendikamızın teklif ettiği şekliyle kabul edildiği belirtildi. Görüşmelerde 33 ana madde, 2 ek madde, 3 geçici madde olmak üzere toplam 38 madde ile 1 yönetmelikte ise anlaşma sağlanamadığı hatırlatıldı.

MESS, sözleşmenin ilk 6 ayı için görüşmelere yüzde 10'luk bir teklifle başlamış, 8 Ocak 2026'da bu oranı yüzde 15'e, 13 Ocak 2026'daki son oturumda ise yüzde 18'e (yüzde 10,5 + seyyanen 17,30 TL) yükseltmişti.

Türk Metal yönetimi, ilk 6 ay için yüzde 38,97 oranında zam talep etmişti.

Bu karara tepki gösteren Pekin yönetimi, Nexperia'ya ihracat kısıtlamaları getirdi. Çin daha sonra kısıtlamaları yumuşatsa da, çip sevkiyatlarının tam olarak yeniden başlaması için Hollanda hükümetinin Nexperia üzerindeki kontrolünü gevşetmesini şart koştu.

Otomotiv üreticileri, 2020'de yarı iletken üretimini sekteye uğratan Kovid-19 salgını ve bir yıl sonra Japonya'daki bir fabrikada çıkan yangının ardından tedarik hatlarını güçlendirme sözü vermişti.

Ancak son kriz, sektörün kör noktasını açığa çıkardı: Endüstri, düşük teknolojili çiplerin Çin tarafından Batı'ya karşı bir koz olarak kullanılabileceğini hiç öngörmemişti.

Otomotiv üreticilerine danışmanlık veren ABD merkezli Seraph Consulting'in CEO'su Ambrose Conroy, Reuters'a verdiği demeçte durumu şu sözlerle özetledi: 'Kimse jeopolitik bir kesintiye hazırlıklı değildi ve hl da değiller.'

PEKİN'DEN SERT MİSİLLEME

Pekin yönetimi bu hamleye, İnci Nehri Deltası'ndaki fabrikada paketlenen bitmiş Nexperia çiplerinin ihracatını durdurarak karşılık verdi.

Hollanda geçen hafta Nexperia'nın kontrolünü alma kararından geri adım atarak çözüm sinyali verdi.

Fakat Nexperia'nın Dongguan fabrikasından sevk edilen ve araba frenlerinden elektrikli camlara kadar her yerde kullanılan yarı iletkenlerin yokluğu piyasayı çoktan sarstı.

Düşük maliyetli olan bu parçaların eksikliği, Nissan ve Honda'yı üretimi kısmaya zorlarken, Alman tedarikçi Bosch'un fabrika çalışma saatlerini azaltmasına neden oldu.

Guangdong Uluslararası Stratejiler Enstitüsü'nden Uluslararası İlişkiler Profesörü Li Xing, yaşananları şöyle değerlendirdi:

'Hollandalılar Nexperia'ya el koyduklarını sandılar ama sadece bir ofis binasını devraldılar. Bu durum, orta ve düşük segmentlerde bile Çin'e bağımlı olduklarını gösteriyor. Eğer Çin sizi kıskaca almak isterse bunu hl yapabilir. Çıkış yolunuz yok.'

YUAN İLE ÖDEME ZORUNLULUĞU

Konuya aşina kaynakların aktardığına göre, Nexperia geçen ayın sonlarında bazı yerli dağıtıcılara satışlara yeniden başladı ancak daha önce kullanılan yabancı para birimleri yerine yuan ile ödeme talep etti.

Reuters'ın haberine göre bu para birimi değişikliği, Çinli işletmenin Hollanda'daki merkezden daha bağımsız hareket etme girişimiydi.

Fakat fabrika tüm yuan işlemlerini yönetemediği için sevkiyata hazır çipler Dongguan tesisinde yığıldı.

Avusturyalı Melecs ve Apple tedarikçisi JABIL, Çinli kuruluşları kullanarak yuan ile ödeme yapıp Nexperia'dan çip temin etmeyi başardı.

Ancak Bosch, yıllık 200 milyon eoru'luk Nexperia ürünü sipariş etmesine rağmen başlangıçta yeterli alternatife sahip değildi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Seul'de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesinin ardından Çin, bu ay bazı Nexperia ihracatlarının yeniden başlamasına izin verdi.

Bu gelişme, üretimi durdurmaya günler kalan Bosch ve tedarikçileri Aumovio, ZF Group ve Hella için iyi haber oldu.

DERS ALINMADI MI?

Öte yandan Londra merkezli Pelham Smithers Associates otomotiv analisti Julie Boote, çip krizinin otomotiv üreticilerinin önceki şoklardan ders çıkarmadığını gösterdiğini belirtti.

Boote, 'Birkaç aylık çip stokuna sahip olmalarını beklersiniz. Son krizden sonra söyledikleri buydu' dedi.

Nissan Performans Direktörü Guillaume Cartier ise savunmasız tedarik zincirlerini değiştirmenin zaman aldığını vurguladı.

Cartier, geçen ay yaptığı açıklamada, 'Herkesin bana 'ama geçmişten ders almadınız' diyeceğini biliyorum. Evet, tamam. Ama tüm tedarikinizi üç yıl içinde değiştirebileceğinize inanıyor musunuz?' diye konuştu.

Nexperia krizi, Nissan'ı en çok satan modeli Rogue SUV'nin üretimini kısmaya zorladı ve bu yıl için risk oluşturmaya devam ediyor.

Danışman Conroy, müşterilerine kritik bileşenler için ihtiyaç duyulan bölgede ekstra stok tutmalarını tavsiye ediyor.

Fakat maliyetleri en aza indirmek için 'tam zamanında' (just-in-time) envanter yönetimine bel bağlayan bir sektör için bu oldukça maliyetli bir değişim.

ASML CEO'SUNDAN DİYALOG ÇAĞRISI

Hollandalı teknoloji devi ASML Holding'in CEO'su Christophe Fouquet ise Bloomberg'e yaptığı açıklamada, Nexperia krizinin tedarik zincirinin ne kadar kırılgan olduğunu ve anlaşmazlıkların büyümesini önlemek için diyaloğun hayati önem taşıdığını vurguladı.

Fouquet, geçen hafta Hollanda televizyon programı Buitenhof'ta, 'Bu konuyla ilgili önemli hususlardan biri, gerilimi yükseltmeden önce konuşmaktır; belki de bu sefer tam tersi oldu. Ortada büyük riskler var' ifadelerini kullandı.

Tedarik zincirindeki bir diğer engel ise çiplerin araçlara entegre edilme biçimiyle ilgili. Nexperia yarı iletkenleri, elektriği yöneten güç modülleri gibi bileşenlerde yaygın olarak kullanılıyor ve genellikle doğrudan bileşenlerin üzerine lehimleniyor.

White Oak Capital Partners Yatırım Direktörü Nori Chiou, bunun çiplerin basitçe başka bir çiple değiştirilemeyeceği anlamına geldiğini belirtti.

Herhangi bir yeni araç bileşeninin, alternatif parçaların temini sürecine aylar ekleyebilecek testlerden geçmesi gerekiyor.

Nexperia, aynı görünen parçaların araçlarda farklı performans gösterebileceği için ikamenin 'bir gecede' tamamlanamayacağını ifade etti.

Alman Hella, Nexperia'nın çipleri için alternatif tedarikçileri değerlendiriyor ancak test ve onay süreçlerinin bir yıla kadar sürebileceği belirtiliyor.

Ankura Consulting'den Alfredo Montufar-Helu, çip darboğazlarına hazırlanmanın kolay veya ucuz olmayacağını belirterek, 'Herkes bir kez daha dayanıklılık oluşturmaktan, çeşitlendirmeden bahsetmeye başlayacak. Ve sonra bunun ne kadar pahalı olduğunu fark edecekler' dedi.

NEXPERIA'NIN ALMANYA İÇİN ÖNEMİ

Şirket, 'Almanya'daki birçok müşteri için kilit tedarikçi' konumunda bulunuyor.

Şirketin en önemli üretim tesisi Hamburg'da yer alıyor ve bu tesiste yaklaşık 1600 kişi çalışıyor. Fabrika, son dönemde 175 milyon euro maliyetle modernize ediliyor.

Şirketin mevcut üst düzey yöneticileri Achim Kempe (Operasyonlardan Sorumlu Başkan) ve Stefan Tilger (Finanstan Sorumlu Başkan) için de Hamburg, ana üs görevi görüyor.

Batı ve Çin arasındaki çatışma nedeniyle Kempe, şirketi yaptırımlardan korumak amacıyla Avrupa ve Çin'deki müşteriler için ayrı tedarik zincirleri kurmayı planladı.

İhbar üzerine adrese çok sayıda itfaiye, sağlık ve jandarma ekibi sevk edildi.

Alevlerin yayılmaması için yoğun çaba gösteren itfaiye ekiplerine Orman İşletme Müdürlüğü ve belediyeye ait araçlarla beton mikserleri de destek verdi.

Ekiplerin müdahalesiyle yangın kontrol altına alındı.

Gençlerimiz ülkemizin güçlü yarınlarını temsil ediyor. Biliyorsunuz, milletimizin tarihinde ve milli hafızamızda özel bir yere sahip olan Ağustos ayındayız. Malazgirt'te, Çaldıran'da, Mohaç'ta ve Büyük Taarruz'da destanlar yazdığımız, zaferler kazandığımız bir aydayız.

İki gün önce Malazgirt Zaferi'nin 954. yıl dönümünü büyük bir gururla kutladık. Ahlat ve Malazgirt'teki iftihar tablosu gerçekten muhteşemdi. Milletçe bir ve beraber olduğumuzu tüm dünyaya bir kez daha ilan ettik. Malazgirt Ovası'nda ebedi ve ezeli kardeşliğimiz yeniden tescillendi.

Dün ise ASELSAN'ın Gölbaşı yerleşkesindeydik. Şirketimizin 50. yılında, savunma sanayimiz adına üç gurur verici adımı aynı anda attık. Çelik Kubbe bileşeni sistemlerimizi envantere aldık, ASELSAN'a ait 14 tesisin açılışını gerçekleştirdik, ayrıca Oğulbey Teknoloji Üssü'nün temelini attık. Muhalefet gibi kuru gürültüyle içi boş sloganlarla bu önemli günleri geçiştirmiyoruz.

'BU ÜLKE BİZE ŞEHİTLERİMİZİN KUTSAL EMANETİDİR'

Bu ülke bize aziz şehitlerimizin kutsal emanetidir. Şehitlerimizin hakkını ödeyemeyiz. Sizler şehit torunlarısınız. Şu an karşımda şehit ve gazilerin emanetlerine sıkı sıkıya sarılan şuurlu bir gençlik görüyorum. Büyük ve güçlü Türkiye'nin temellerini atan özverili bir gençlik görüyorum.

Karşımdaki şu güzel topluluğa baktığımda Türkiye'nin parlak geleceğini görüyorum. Milletimize verdiğiniz güven için her birinizi tebrik ediyorum. Sizin gibi köklerini bilen bir gençlikle yol yürüdüğüm için Rabbim'e sonsuz minnet ediyorum. Su altı ve deniz aracı yarışmalarından gemi dizayn atölyelerine eğitici sahne gösterilerine 4 gün boyunca devam edecek Teknofest Mavi Vatan programımız ülkemiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.

'HER ALANDA DESTAN YAZIYORUZ'

Engellere rağmen azmin neleri başardığını görmek isteyenler Türk savunma sanayiine bakıyor. Kelimenin tam anlamıyla her alanda destan yazıyoruz. Hasımlarımız endişe ve telaş içinde bizi yakalamaya çalışıyor. Varsın uğraşsınlar. Onlar bizi yakalayamayacak.

Filistin'den Suriye'ye Sudan'dan Libya'ya nerede sıkıntı çeken kardeşimiz varsa Türkiye'nin başarılarıyla gurur duyuyor. Bugünlere kolay gelmedik. Olmaz diyenlere aldırmadık. Yapamazsınız diyenlere kulak asmadık. Çok kısa sürede dünyanın takip ettiği bir seviyeye geldik. Pazar günü Boğaz'daki geçiş merasimini izlediniz.

Gemilerimiz hepimizin göğsünü kabarttı. TCG Anadolu, TCG Oruç Reis, TCG İstanbul, TCG Heybeliada, TCG Sancaktar, TCG Hızırreis, TCG Kalkan, TCG Alanya gibi her biri son teknolojiye sahip platformlarımızı oraya götürdük. TCG Savarano'da geçit törenimizde ilk kez yerini aldı.

'SAVARONA YILLARCA KADERİNE TERK EDİLMİŞTİ'

Savarona yıllarca kaderine terk edilmişti. Bu yat malesef bir ara kumarhane olarak da kullanılmıştı. Biz aslına sadık kalarak yeniledik ve mavi sularla tekrar buluşturduk. Gazi Mustafa Kemal'in yatını burada yakından görebileceksiniz.

TCG Anadolu'nun kapıları ziyaretçilere açık olacak. Şimdi bunu bir büyüğünü yapıyoruz. Bize yakışanı yapacağız. TCG Anadolu'da Kızılelma gibi İHA'ların yanı sıra zırhlı araçlarımız da yer alacak.

Teknofest gençliği özellikle bentleri tek tek yıkarak dolu dizgin geliyor. Onca algı çalışmasına ve provokasyona rağmen gençlerimiz kendilerine güveniyor, yarınlara umutla bakıyor.

'KUTLU YÜRÜYÜŞÜN SANCAKTARI SİZLERSİNİZ'

Bu kutlu yürüyüşün sancaktarı sizlersiniz. Sizler yükselen çağın öncüleri Türkiye Yüzyılı'nın mimarlarısınız. Gelecek sizin, Türkiye sizin hatta tüm dünya sizin. Acizlerin size hudut çizmesine asla izin vermeyin. Özgürlük istiyorsanız özünüze dönün. Gelecek istiyorsanız mazinizle barışın.

Bugün attığınız küçük adımlar gelecekte büyük başarıların kapısını açacaktır. Biz öncekilerden devraldığımız emaneti şanla taşıdık. Siz de bizden teslim alacağınız bayrağı çok daha yükseklere çıkaracaksınız. Son nefesime kadar sizlere güvenmeye devam edeceğim.

Yarınlar bizimdir, Türkiye Cumhuriyeti'nindir. Durmayacak sabırla çalışacağız. Terörsüz Türkiye'yi sizin için hayata geçireceğiz.

Buna göre sanayi üretimi haziranda aylık bazda yüzde 0,7 artarken yıllık bazda yüzde 8,3 arttı.

Sanayinin alt sektörleri (2021=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2025 yılı Haziran ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,3 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 9,5 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,1 azaldı.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2025 yılı Haziran ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 5,0 azaldı, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 0,9 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,9 arttı.

CNBC-e'nin haberine göre; yılın ilk 6 ayında ise geçici mühlet kararı verilen firma sayısı geçen yıla göre yüzde 108 artarak bin 259'a çıkarken, kesin mühlet kararı da yüzde 236 artışla 822'ye ulaştı. Konkordato talebi reddedilen şirket sayısı da yüzde 95 artarak 333'e, iflasına karar verilen şirket sayısı da yüzde 101 artışla 553'e ulaştı. En fazla konkordato ilan eden şirketlerin tekstil, inşaat ve mobilya sektöründe olduğu görüldü.

'Tüm sektörel ekosistemin geleceğini tehdit ediyor'

Konkordato taleplerindeki artışın tekstil sektöründeki maliyet baskısı ve finansman sıkıntısına işaret ettiğini belirten İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Öksüz, üreticilerin sürdürülemez bir mali yapı ile karşı karşıya kaldığını söyledi.

Fason üretim yapan finansal yapısı ve öz sermayeleri güçlü olmayan firmaların daha kırılgan durumda olduğuna işaret eden Öksüz, asgari ücretin işverene maliyetinin enflasyon ve kurdaki değişim oranlarının çok üzerinde olduğunu, bu durumun da gerçek maliyet baskısını daha da artırdığının altını çizdi. Konkordato ilanlarındaki artışların tüm sektörel ekosistemin geleceğini tehdit ettiğini, tekstil sektörünün istihdam ve ihracat bakımından ülke ekonomisinin bel kemiğini oluşturduğuna dikkat çeken Öksüz, konkordato kararının tedarikçiden yan sanayiye, fason üreticiden lojistiğe kadar çok sayıda şirketi etkilediğini söyledi.

'Zincirleme iflas' uyarısı

Mevcut ekonomik koşullarda KOBİ'ler gibi büyük firmaların da korunması gerektiğini söyleyen Öksüz ayrıca, destekten yararlanma koşulunun fiili istihdam sayısına göre belirlenmesini önerdi. İhracatçılara özel finansman modelleri ve enerji maliyetlerini dengeleyici destek paketleri sunulmasının önemine dikkat çeken İTHİB Başkanı, konkordato sisteminde bankaların korunduğunu alacaklıların mağdur edildiğini ifade ederek özel sektör alacaklarının da güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Aksi halde, zincirleme iflasların yaşanabileceği uyarısında bulundu.

KOBİ'ler daha kırılgan

İstanbul Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçılar Birliği Başkanı Erkan Özkan da ekonomik koşulların özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri zorladığını, konkordato başvurularında gözle görülür bir artışa yol açtığını söyledi.

Sürecin doğrudan üretimi etkilediğini, tedarik zinciri ve istihdam üzerinde de olumsuz etkiler yarattığını belirten Özkan, 'Birçok firma üretim kapasitesini düşürmek ya da faaliyetlerini geçici olarak askıya almak zorunda kaldı. Bu tablo çalışanların da ekonomik belirsizlikle karşı karşıya kalmasına neden oldu' dedi.

Ekonomi dar boğazdan KOBİ'ler kadar büyük firmaların da etkilendiğini ifade eden Özkan, KOBİ'lerin krizlere karşı daha kırılgan bir yapıda olduğunu sermaye yetersizliğinin, düşük finansal esneklik ve sınırlı dış pazar tecrübesinin de bunu beslediğini söyledi.

Ölçek ekonomisine ulaşamayan küçük işletmelerin rekabet gücüne ve dijitalleşme ile verimliliğe kaynak ayıramadıklarına dikkat çeken Özkan, özellikle kurumsallaşma, dijital dönüşüm, yeni pazarlara erişim gibi alanlarda firmalara yönelik eğitim ve mentorluk faaliyetlerini artırdıklarını söyledi.

Konkordato süreci nasıl işliyor?

Öte yandan iflasın eşiğindeki firmalara yasal koruma ve borç yapılandırma imknı sağlayan konkordato süreci işletmeler için bazen can simidi olabiliyor. Bu süreçte mahkeme şirketin toparlanması ve alacaklıların kapıya dayanmaması için ilk etapta firmaya 3+2 aylık geçici mühlet veriyor. Uygun bulunursa işletmeye 1 yıllık kesin mühlet de tanınabiliyor. Bu süreçte konkordato komiseri görevlendiriliyor ve firma mali olarak denetleniyor.

TOBB'a bağlı Oda ve Borsa üyesi işletmeler, Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Akbank, Yapı Kredi, Denizbank ve Ziraat Katılım şubeleri aracılığıyla başvuru yapabilecek. Kredilerde Kredi Garanti Fonu, kendi öz kaynaklarıyla yüzde 80 kefalet sağlayacak.

KOBİ'ler, yeni dönemde azami 2,5 milyon TL kredi kullanabilecek. TOBB Nefes Kredisi, ilk 6 ay ödemesiz, toplamda 36 ay vadeli olarak planlandı. Bu sayede işletmeler rahat bir nefes alacak.

TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, KOBİ'lerin finansmana erişim konusundaki sıkıntılarına dikkat çekerek, şunları söyledi:

'KOBİ kredilerinin reel olarak artmaması, işletme sermayelerinin daralmasına ve ekonominin yavaşlamasına yol açıyor. Arzın düşmesi enflasyonu körüklüyor. Bu süreçte TOBB, KGF ve bankalar olarak bir araya geldik. KOBİ'lerin yanında olmayı sürdüreceğiz.' Özegen: 1,5 Trilyon Liralık Kredide Kefil Olduk

KGF Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen de, bugüne kadar 558 bin firmaya kefil olduklarını ve toplamda 1,5 trilyon TL'lik krediye kefalet verdiklerini belirtti. Özegen, yeni TOBB Nefes Kredisi için de şu mesajı verdi:

'Bu kredi paketi için öz kaynaklarımızla kefil olacağız. KOBİ'lerin güçlenmesi için elimizi taşın altına koymaktan çekinmiyoruz.'

Kimler Başvurabilir? TOBB'a bağlı Oda ve Borsa üyesi işletmeler.

Başlangıç Tarihi: 8-9 Temmuz 2025.

Kredi Limiti: Azami 2,5 milyon TL.

Vade: İlk 6 ay ödemesiz, toplam 36 ay vadeli.

Kefalet: KGF tarafından %80 oranında sağlanacak.

Başvuru Yerleri: Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Akbank, Yapı Kredi, Denizbank ve Ziraat Katılım şubeleri.

DÜNYA gazetesinden Recep Erçin'in haberine göre TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ve Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Cengiz Günay, Tekirdağ'da düzenlenen 'Finansmana Erişim ve Halka Arz' toplantısında yaptığı konuşmada, yeni bir NEFES kredisi için TOBB nezdinde yoğun bir çalışma yürütüldüğünü açıkladı.

TOBB kaynaklarının DÜNYA Gazetesi'ne verdiği bilgilere göre, çalışmada son aşamaya gelindi. Yeni kredi paketinin geçmişte sunulan NEFES kredilerine benzer bir yapıya sahip olacağı ancak artan enflasyon ve finansman koşulları dikkate alınarak daha uygun koşullarda şekillendirileceği belirtildi.

Son olarak 2021 yılında pandemi koşulları nedeniyle devreye alınan NEFES kredisi şu koşullarda sunulmuştu:

6 ay geri ödemesiz, toplam 18 ay vadeli olarak Kredi Garanti Fonu (KGF) teminatlı sunulmuştu.

2020 yılı kesinleşmiş kurumlar vergisi beyannamesine göre:

0-1 milyon TL net satış yapan işletmelere 50 bin TL'ye kadar,

1-10 milyon TL net satış yapanlara ise 200 bin TL'ye kadar kredi kullandırılmıştı.

Yeni NEFES kredisinde, artan maliyetler ve enflasyon baskıları dikkate alınarak kredi limitlerinin artırılması öngörülüyor. Sektör temsilcilerine göre bu kez alt limitin 500 bin TL, üst limitin ise 2 milyon TL civarında olması bekleniyor.

Kamu bankaları aracılığıyla sunulacak bu yeni destek mekanizmasının özellikle üretim ve istihdam sağlayan KOBİ'ler açısından hayati önem taşıdığına dikkat çekiliyor.

Yeni NEFES kredisinin amacı, yüksek faiz ortamında sermaye döngüsünü sağlamakta güçlük çeken KOBİ'lerin nakit akışlarını rahatlatmak. TOBB'un bu adımı, hem reel sektöre moral vermek, hem de işletmelerin üretim kapasitesini koruyarak istihdamı sürdürmelerini sağlamak hedefini taşıyor.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, haziranda 46,7'ye gerileyerek son sekiz ayın en düşük değerini aldı.

Böylece sektörün faaliyet koşulları Nisan 2024'ten itibaren kesintisiz bozulma eğilimi gösterdi.

Eşik değer olan 50,0'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar sektörde iyileşmeye işaret ederken, 50'nin altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor.

Sipariş ve ihracatta son 3 ayın en belirgin yavaşlaması

Talepteki zayıflık, yeni siparişlerin haziran ayında da azalmasına neden oldu ve böylece mevcut düşüş trendi ikinci yılını tamamladı. Benzer şekilde yeni ihracat siparişleri de daralma sergiledi. Her iki endekste de yavaşlama son üç ayın en belirgin düzeyinde gerçekleşti.

Yeni siparişler alt endeksi 46,3'ten 46'ya gerileyerek art arda 24. ayda da daralma kaydedildiğini gösterdi. Yeni ihracat siparişleri endeksi de 47,7'den 45,5'e geriledi.

İstihdamda son 9 ayın en yüksek daralması

Yeni siparişlerdeki düşük seyir, haziranda imalatçıların üretim hacmini geçen yılın ekim ayından bu yana yüksek oranda azaltmalarına neden oldu.

Buna bağlı olarak istihdam ve satın alma faaliyetlerinde gerileme hız kazandı. İstihdamdaki düşüş son dokuz ayın en yüksek oranında gerçekleşirken, satın alma faaliyetleri ise Eylül 2024'ten bu yana en sert yavaşlamayı gösterdi.

Üretim alt endeksi 46,6'dan 44,4'e, istihdam alt endeksi 48,4'ten 47,2'ye geriledi.

Girdi maliyetleri enflasyonu hafif yükseldi

Girdi maliyetleri enflasyonu haziran ayında hafif yükseldi. Girdi fiyatlarında görülen belirgin artışta, liradaki değer kaybı ve İran'daki gelişmelerin enflasyonist etkileri rol oynadı.

Buna karşılık, nihai ürün fiyatlarındaki artış yavaşlayarak yılın başından beri en düşük oranda gerçekleşti. Bazı firmalar girdi maliyetlerindeki yükselişe bağlı olarak satış fiyatlarını yükseltse de talepteki zayıflık fiyat belirleme gücünü sınırladı.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi:

'Türk imalatçıları, giderek zorlaşan talep koşulları nedeniyle haziran ayında da baskı altında kalmaya devam etti. Bu nedenle firmaların faaliyetlerini sınırlama yoluna gittiği ve üretimin geçen yılın ekim ayından bu yana en yüksek oranda daraldığı görüldü. Buna rağmen, firmalarda mamul ürün stokfazlası söz konusu oldu ve bu stoklar son üç aydır ilk kez artış gösterdi. Böylece yılın ilk yarısı zor bir ortamda tamamlanırken, 2025'in ikinci yarısında koşulların iyileşeceği ümit ediliyor.'

'İstihdam İçin Mesleki Eğitim Programı (VET4JOB)', Türkiye'de kaliteli çıraklık ve mesleki eğitim yoluyla hem Türk hem de Suriyeli toplulukların istihdama erişimini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Bu program, özellikle mesleki beceri kazandırma ve iş gücüne katılımı artırma konusunda önemli bir rol oynuyor.

Federasyon Genel Başkanı Hüseyin Taklacı'ya bu ziyaretlerde, Ankara Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Hüseyin Ar, Ankara Döşemeciler Esnaf Odası Başkanı Şadi Başar ve proje öğretim üyeleri eşlik etti. Heyet, firmalardaki eğitim süreçlerini, çırak öğrencilerin edindikleri becerileri ve programın genel etkilerini gözlemledi.

Hüseyin Taklacı, ziyaretin hayırlı olmasını dileyerek, bu tür mesleki eğitim programlarının iş dünyasına ve istihdama katkı sağlamaya devam edeceğinin altını çizdi. VET4JOB gibi projeler, hem sektörlerin nitelikli eleman ihtiyacını karşılamasına hem de dezavantajlı grupların iş hayatına entegrasyonuna destek oluyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KGF aracılığıyla yürürlüğe alınacak destek paketinin detaylarını paylaştı. Buna göre:

Bakan Şimşek, protokol aşaması tamamlanan bu destek paketinin kısa süre içinde kullanıma açılacağını bildirdi.

Bakan Şimşek, KOBİ'lerin ekonomideki önemine dikkat çekerek şunları kaydetti: 'Seçici politikalarla reel sektörü desteklemeye devam ediyoruz. Enflasyonla kararlı mücadelemizi sürdürürken makroekonomik istikrarı koruma hedefiyle eş zamanlı olarak reel sektörün ihtiyaçlarını da yakından takip ediyoruz. Bu itibarla üretim ve istihdamın temel taşı KOBİ'lerimizin desteklenmesi, bizim önceliklerimiz arasında yer alıyor. İmalatçı KOBİ'lerimizin büyümeye katkısını ve rekabet güçlerini artırmak için finansman imkanlarını destekleme çalışmalarımızı titizlikle yürütüyoruz. Uygun maliyetli ve erişilebilir finansman kaynakları ile KOBİ'lerimizin gücüne güç katacağız.'

Bu yeni destek paketi, ekonomik istikrarın korunması ve üretimin teşvik edilmesi açısından imalatçı KOBİ'ler için önemli bir nefes alma imkanı sunuyor

Yönetim kurulu, Türkiye Esnaf ve Sanatkrları Konfederasyonu (TESK) ile EDM Bilişim arasında yapılan iş birliğini de değerlendirdi. Bu iş birliği sayesinde, Odaya bağlı esnaf ve sanatkarlara dijital dönüşüm süreçlerinde önemli kolaylıklar sağlanacak. Sunulan ücretsiz hizmetler şunları kapsıyor:

Bu hizmetler, esnafın dijitalleşme sürecini hızlandırarak operasyonel yüklerini hafifletmeyi ve rekabet güçlerini artırmayı hedefliyor.

TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kayıt dışı ile mücadeleye destek verdiklerini ancak yöntemin yanlış olduğunu belirtti. 'Polisiye tedbirlerle vergi geliri artmaz. Girişimcinin morali bozulmamalı' dedi.

Ekonomim Gazetesi'nden Hüseyin Gökçe'nin haberine göre Bakan Şimşek, TGRT Haber'e yaptığı açıklamada, tüm sektörlerin mercek altına alındığını söyledi. 'Kayıt dışı üretim ve satış yapanlara yönelik yoğun denetim var. OSB ve hal giriş-çıkışlarına maliyeci koyacağız' ifadelerini kullandı.

Organize sanayi bölgesi temsilcileri tepkili: 'Yüzde 90'ımız ihracatçı, her şey kayıtlı. Vergi kaçağı bizde değil. Fatura bilmeyenlerle ilgilenin. Kayıtlı işletmenin önüne memur dikmek haksızlık.'

Sanayiciler, denetimlerin üretimi aksatacağından endişeli: 'Bütün verilerimiz devlette zaten var. OSB girişlerine sabit maliyeci koymak üretimi durdurur. Bürokrasiyle değil, üretimle uğraşmak istiyoruz.'

Ocak-nisan dönemini kapsayan ilk dört ayda ise ihracat yüzde 67'lik artışla 2 milyar 238 milyon dolara ulaştı. Görgün, son 12 aylık toplam ihracatın da yüzde 42 artarak 7 milyar 635 milyon dolara yükseldiğini belirtti.

Haluk Görgün, bu istatistiklerin sadece dönemsel bir başarı olmadığını vurgulayarak, 'Bu rakamlar kararlılıkla sürdürülen, stratejik adımlarla desteklenen bir yükselişin göstergesidir' dedi.

Savunma Sanayii Başkanlığı olarak yüksek teknolojiye dayalı, katma değeri yüksek ürünlerle ihracatın sürdürülebilirliğini sağlamak için yoğun bir şekilde çalıştıklarını ifade eden Görgün, başarıda emeği geçen tüm sanayicilere, çalışanlara ve paydaşlara teşekkür etti. Ayrıca, büyük ölçekli firmalardan KOBİ'lere kadar uzanan başarı zincirini daha da güçlendireceklerini belirtti.

Görgün, 'Milli teknolojilerle büyüyen bir Türkiye için durmadan çalışmaya devam edeceğiz' diyerek sektörün gelecekte de benzer başarılarla yoluna devam edeceğinin altını çizdi.

İmalat sanayisindeki büyümeyi aktif işgücü piyasası programlarıyla desteklediklerini vurgulayan Işıkhan, şunları kaydetti:

'Resmi Gazete'de yayımlanan kararla imalat sektöründe 31 Aralık 2026 tarihine kadar işverenlere kolaylık sağlamak ve işsizlikle mücadele etmek amacıyla kurs ve programlarda eğitim süresinin 2 katı olan istihdam yükümlülük oranını 1,5 kata, istihdam taahhüt oranını yüzde 60'tan yüzde 50'ye indiriyoruz. Ayrıca gerekli şartlarda da iyileştirmeye giderek çalışma hayatının güçlendirilmesini destekliyoruz.'

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda polis, sağlık ve itfaiye ekibi sevk edildi.

Kısa sürede depoyu saran yangın nedeniyle yoğun duman oluştu.

Alevler, deponun bitişiğindeki alanda park halinde bulunan otomobillere de sıçradı.

Patlama seslerinin de duyulduğu yangının deponun çevresindeki kurbanlık satış alanı, benzin istasyonu ve doğal gaz tanklarına sıçramaması için önlem alındı.
Kurbanlık hayvanlar itfaiye ekiplerince tahliye edildi.

Polis ekipleri de patlama riskine karşı çevredeki vatandaşları bölgeden uzaklaştırdı.

Yangın nedeniyle bölgede trafik yoğunluğu meydana geldi.

KAP'a yapılan açıklamaya göre, ASELSAN, Orta Doğu ve Afrika bölgesindeki bir müşterisi ile askeri haberleşme sistemlerinin doğrudan satışına ilişkin toplam tutarı 158,6 milyon ABD doları olan ihracat sözleşmesi imzaladı.

ASELSAN'ın geliştirdiği bu sistemler, taktik saha haberleşmesinde yüksek güvenlik ve performans sunarak birçok ülkenin silahlı kuvvetleri tarafından tercih ediliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından yapılan açıklamada, 'Edirne'den Samsun'a, Bilecik'ten Sivas'a 15 şehrimizde hayata geçecek 17 büyük ölçekli sanayi yatırımları Türkiye'ye güç katacak. Güneş enerjisi tek nolojilerinden yeni nesil araçlara, savunma sanayiinden sağlık teknolojilerine, ana metalden petrokimyaya Türkiye, yenilikçi teknolojilerde ve hammadde arz güvenliğinde yükselişini sürdürecek. 9,3 milyar dolar yatırımla, 20 bin'den fazla istihdam sağlanacak, cari dengemize yıllık 12 mil yar dolar katkı sunulacak' denildi.

Bakan Kacır'ın paylaşımında Chery markasının Samsun'da ger çekleştireceği 1 milyar dolarlık Ye ni Nesil Araç Üretimi ve Tedarik Sanayi Kampüsü de yer aldı.

İşte o yatırımlar

-Alfa Solar Enerji: 390 milyon dolar - Kırklareli
-Aselsan: 616 milyon dolar -Ankara
-Astronergy Yüksek Teknoloji: 584 milyon dolar - Adana
-CCE Metal ve Kimya Ticaret: 168 milyon dolar - Bilecik
-Chery: 1 milyar dolar - Samsun
-CW Solar Cell Enerji: 520 milyon dolar - Antalya
-Elin Yarı İletken Teknolojileri: 387 milyon dolar - Sivas
-Eti Bakır: 498 milyon dolar -Samsun-Mardin
-Havelsan: 143 milyon dolar -Ankara - İstanbul
-Karesi Polyester ve Petrokimya Sanayi: 1.4 milyar dolar - Balıkesir
- Makine ve Kimya Endüstrisi A.Ş. (MKE): 818 milyon dolar -Ankara - Kırıkkale
-Proturk İlaç: 448 milyon dolar - Ankara
-Roketsan: 407 milyon dolar - Ankara-Kırıkkale
-Schmid Pekintaş Güneş Enerji Sistemleri: 683 milyon dolar - Düzce
-Teknik Alüminyum Sanayi: 480 milyon dolar - Edirne
-Tofaş: 468 milyon dolar - Bursa
-Tomtaş Havacılık ve Teknoloji: 292 milyon dolar - Kayseri

Duyurunun ardından BYD'in hisseleri Hong Kong Borsası'nda yüzde 6 arttı, piyasa değeri 162 milyar dolara yükseldi. Böylece BYD'nin değeri, Ford, General Motors ve Volkswagen'in toplamını geride bıraktı.

HIZLI ŞARJ TEKNOLOJİSİ NEDEN ÖNEMLİ?

Elektrikli araçlara mesafeli yaklaşan sürücüler, uzun yolculuklarda bataryalarının bitmesinden endişeleniyorlar. Otomobil üreticileri, bu soruna çözüm olarak hızlı şarj ve batarya değişim teknolojileri geliştiriyor.

Çinli otomobil üreticileri, yoğun rekabetin yaşandığı pazarda bu teknolojileri öne çıkararak alıcıları cezbetmeye çalışıyor. Bu yenilikler, Çin'de elektrikli araçların hızla yaygınlaşmasına katkı sağlıyor. Tesla da ultra hızlı şarj istasyonları sağlıyor.

BYD'NİN YENİ SİSTEMİ NELERİ DEĞİŞTİRECEK?

BYD, 1.000 kilowatt (kW) azami şarj hızına sahip süper e-platformla çalışan otomobillerin 5 dakikalık bir şarjla 400 kilometre menzil alabileceğini açıkladı.

Bu performansı sağlamak için BYD, saatte batarya kapasitesinin 10 katı hızında şarj edilebilen 10C bataryalar, yüksek güçlü motorlar, yüksek voltajlı silikon karbür güç çipleri ve 1.000 kW'ye kadar destekleyen hızlı şarj cihazları geliştirdiğini açıkladı.

Karşılaştırma yapmak gerekirse Tesla, elektrikli araçlarında genellikle 250 kW'ye kadar şarj edilebilen 400 voltluk bir sistem kullanıyor. ABD'li üreticinin istisnaları arasında 800 volt sisteme ve 350 kW azami şarj gücüne sahip Cybertruck ile 1.000 voltluk çekiş sistemine sahip Semi TIR'ı yer alıyor.

Geely'nin premium markası Zeekr ise geçen yıl piyasaya sürdüğü 800 voltluk platformuyla Zeekr 007 modelinin 75 kWh'lik bataryasını yüzde 10'dan yüzde 80'e 10.5 dakikada şarj edebiliyor. Li Auto ve Xpeng de 10 dakikalık şarjla 400 km'den fazla menzil sunabilen benzer teknolojilere sahip.

HIZLI ŞARJ AĞLARI YAYGINLAŞACAK MI?

BYD, Çin'deki elektrikli araç satışlarının üçte birinden fazlasını gerçekleştirse de araç sahipleri büyük ölçüde diğer otomobil üreticilerinin ya da diğer şirketler tarafından işletilen halka açık şarj istasyonlarını kullanıyorlardı.

Şirketin kurucusu Wang Chuanfu dün yaptığı açıklamada, herhangi bir zaman dilimi belirtmeksizin, son model süper e-platformun ancak kendi markalarının hızlı şarj cihazlarıyla şarj olabileceğini ve Çin genelinde bu tür 4 binden fazla şarj istasyonu kuracaklarını söyledi.

Fakat BYD, bu istasyonların kurulumunda başka bir şirketle çalışarak arayı kapatmaya çalışacak. Çinli otomobil üreticisi Nio yaklaşık 2,700 hızlı şarj istasyonu dhil olmak üzere ülkedeki en kapsamlı elektrikli araç şarj istasyonu ağına sahip.

Tesla, 2014 yılından beri bu akıma öncülük etmiş, eylül ayından itibaren Çin'de 2 binden fazla şarj istasyonu ve 11 bin 500'den fazla da Supercharger istasyonu kurmuştu.

Li Auto, Xpeng ve Zeekr gibi sektörde daha az pazar payına sahip araç üreticileri de hızlı şarj ağlarını genişletme çabalarını hızlandırıyor.

Huawei de azami 600 kW'lik bir şarj gücüne ve 1.000 volta kadar şarj sistemine sahip araç modellerini destekleyen sıvı soğutmalı aşırı hızlı şarj istasyonları kurdu. Aşırı hızlı şarj cihazları da dhil olmak üzere kurulan şarj istasyonlarının sayısı geçen yıl itibarıyla 50 bini aşmıştı.

HIZLI ŞARJLAR ENDİŞE YARATIYOR MU?

Analistler, hızlı şarj teknolojisinin yaygınlaşmasının elektrik şebekesi üzerinde ek baskı oluşturabileceğini belirterek, altyapının güçlendirilmesi için daha fazla çalışma ve yatırım gerekeceği konusunda uyarıyorlar.

BYD, her hızlı şarj istasyonuna bir enerji depolama ünitesi ekleyerek bu sorunu aşmayı planladığını duyurdu. Fakat analistler, bunun bu tür tesislerin maliyeti artıracağını dile getirdiler.

Sanayinin alt sektörlerine (2021=100 referans yıllı) bakıldığında ise söz konusu ayda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksinde bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,8 artış gerçekleşirken, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 6,8 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi de yüzde 11,4 arttı.

Sanayi üretiminde aylık yüzde 5,0 artış

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde 2024 yılı Aralık ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,2 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 5,6 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 0,4 arttı.

Dünya'dan Nurdoğan Ergün'ün haberine göre, pahalı sanayi arsası fiyatları hem iş dünyasını caydıran hem de küresel rekabette elini za­yıflatan bir unsur haline gelir­ken, fabrika ve makine için elin­de olan parayı araziye yatırmak zorunda kalan sanayici, plan­sız, altyapısı olmayan bölgeler­de çare arıyor.

Ancak bu da yeni sorunlar ya­ratıyor. Her ne kadar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 'sek­törel bölgeler' planları olumlu karşılık bulsa da yeterlilik nok­tasında soru işaretleri yaratı­yor. Türkiye'nin toplam yüzöl­çümü içerisinde sanayiye ayrı­lan pay binde 3-4 seviyesinde.

Bu oran İtalya'da yüzde 2.12, Fransa'da yüzde 1.5, Alman­ya'da ise yüzde 4.5. Türkiye'de tüm sanayi 300 bin hektar bü­yüklüğünde. Bunun da yalnızca 100 bin hektarı organize sanayi bölgesi (OSB) alanlarının için­de yer alıyor. Yüzölçümü içeri­sindeki binde 4'lük sınırlı payı­na rağmen sanayi Türkiye'nin gayri safi milli hasılasının (GS­MH) yüzde 30'unu tek başına karşılıyor.

'ARSA SORUNU BİZİ KİLİTLİYOR'

'Bugün sanayicinin para de­ğil arsa desteğine ihtiyacı var' diyen Ev ve Mutfak Eşyaları Sa­nayicileri ve İhracatçıları Der­neği (EVSİD) kurucu Başkanı ve Qlux IDEAS Genel Müdürü Burak Önder, yatırım için sana­yicinin en temel problemlerin­den birinin sanayi arsası oldu­ğunu söyledi. Kendi fabrikasını da İstanbul'dan Ergene'ye ta­şıyan Önder, Türkiye'de sanayi arsalarında artan fiyatlara dik­kat çekti. 'Bugün Esenyurt-Kı­raç'a gidin metrekare fiyatı 250 dolar. Gelişmiş ülkelerde 15- 20 dolar' diyen Önder, arsa bu­lunamadığı için fiyatların çok yükseldiğini belirtti. Önder, 'Arsa sorunu bizi kilitleyen bir konu. Bizim, elimize geçen pa­rayı toprağa değil, otomasyona, insan kaynağına, verimliliğe ya­tırmamız lazım. Sektörel sana­yi bölgeleri şeklinde kümelen­me modeline acilen geçmemiz lazım' diye konuştu.

'ANADOLU'DA YATIRIMIN ÖNÜNDEKİ ENGEL LOJİSTİK'

Avrupa'da, Çin'de hep sektö­rel kümelenme modellerinin uygulandığını anlatan Önder, şöyle devam etti:

'Kümelenme ana sanayi, yan sanayi, lojistik, tedarikçi tüm paydaşları kapsar. Böyle olun­ca verimlilik de gelir. En temel konulardan biri lojistik. Bugün yatırımlar neden Anadolu'ya çok fazla gidemiyor? Nedeni lojistik. Türkiye, karayolunda, hava yolunda çok iyi. Ama de­niz yolunda, demir yolunda bu­nu yakalayamadık. Bizim ka­mudan en önemli beklentimiz sektörel sanayi bölgeleri oluş­turulup bunların limanlara bağlanması.'

'KOBİ'LERE ALAN VERİN CİROLAR 2 KAT ARTAR'

Sanayi arsası konusunda en büyük problemi yaşayan bölge­lerden biri de 'sanayinin kalbi' Bursa. Ülkenin en önemli sa­nayi ve ihracat merkezlerinden biri olarak bilinen Bursa'nın yalnızca 50 milyon metrekare sanayi alanına sahip olduğunu açıklayan Bursa Ticaret ve Sa­nayi Odası (BTSO) Başkanı İb­rahim Burkay, 'Yani toplam yü­zölçümü içerisinde Bursa'nın sanayiye ayrılan payı binde 8. Bursa'da 17 OSB var diyoruz an­cak hepsinin toplam büyüklüğü bugün rekabet içerisinde oldu­ğumuz illerdeki bir OSB'nin bü­yüklüğüne eşit.

Marmara Hav­zası, ülkemizin GSMH'sinin yüzde 60'ını sırtlıyor. Bu bölge­nin sanayi varlığını geliştirmek gerekiyor. Sanayi her yerde ge­lişmiyor. Bunun için bir üretim ekosistemi, yerel kabiliyet ve potansiyel gerekiyor. Ülke ola­rak işletmelerimizi büyütmek zorundayız, bunlara uygun sa­nayi alanları oluşturmak duru­mundayız' dedi.

Bu noktada Sanayi ve Tekno­loji Bakanlığının Ulusal Sana­yi Alanları Master Planı çalış­malarını değerli bulan BTSO Başkanı Burkay, 'Bugün KO­Bİ'ye yer tahsis edin, bulundu­ğu mevcut bin metrekare alanı iki katına çıkarın, cirosu 10 mil­yon TL'den 20 milyon TL'ye çı­kar' ifadelerini kullandı.

TOPLANTILARDA GÜNDEM HEP ÜRETİM ALANI

Ölçek ekonomisinde şirket­lerin enflasyon oranında büyü­düğünde kendilerini başarılı gördüğünü, KOBİ'lerin ise ge­ometrik büyüdüğünü dile geti­ren Burkay, 'KOBİ'lerde müt­hiş fırsatlar var. KOBİ'lerimiz çok daha esnek, hareket kabi­liyeti yüksek hem bölgeyi hem ülkeyi çok daha hızlandırabi­lecek güce sahip. KOBİ'lerimi­zin daha rekabetçi bir ortama kavuşabilmesi için doğru plan­lama ile çok daha verimli alan­ları uygun koşullarda sunma­mız gerekiyor. Sektörlerimizi temsil eden meslek komitele­rimizin stratejik çalıştayları ve toplantılarında en önem­li gündem maddeleri de üre­tim alanı ihtiyacına yönelik talepler ilk sırada yer alıyor' ifadelerini kullandı.

YATIRIM İÇİN 5 KAT DAHA FAZLA PARA ÖDENİYOR

Sanayi arsası fiyatlarındaki astronomik rakamlara da dik­kat çeken Burkay, şunları söy­ledi:

'Örneğin Bursa'da bebe ço­cuk konfeksiyonu sektörünün merkezi olan Vişne Caddesi'n­de her bir üretici büyümek isti­yor. Fakat bu bölgedeki metre­kare fiyatları bugün Avrupa'nın en meşhur alışveriş caddele­rinde bile yok. Burada bin met­rekare yer alsanız, inşaat ma­liyeti ile birlikte yapacağınız makine teçhizat yatırımından neredeyse 5 kat fazla para öde­meniz gerekiyor. Yani üretici bu kadar para arsaya verecek, üstüne bina yapacak, içine de kalan parasıyla makine koya­cak. 10 birim yatırım yapacak, 2 birim ile katma değer ürete­cek. Yani 2 birimlik makine ne üretecek de 10 birimlik yatırı­mın karşılığını getirecek?

Ha­lihazırda birçok firmamız çok katlı binalarda üretim yapmak zorunda kalıyor. Ancak Biz as­lında baktığımız zaman üret­mek isteyene bu koşullarla 'sen üretme' diyoruz. Biz, sektör pa­zarda rekabetçi bir oyuncuyken yeni yatırım imkanlarını firma­larımıza sunabilmeyi hedefli­yoruz. Çünkü pazarda gücü kay­bettiğiniz zaman bu imkanları bedava dahi sunsanız kimse bir şey yapamaz. Pazarı kaybettik­ten sonra geri almak günümüz rekabet ortamında mümkün değil. Bu yüzden bu ihtiyaçla­rı doğru tespit edip, buna ce­vap verebilecek projeleri ortaya koymak gerekiyor.'

SANAYİ ARSASINA NE YAPILABİLİR?

Bugün sanayicinin temel problemlerinden biri olan sanayi imarlı arşlar, fabrikalar, depolar, üretim tesisleri gibi sanayi tesislerinin inşasına uygun arsaları ifade ediyor. Bu tür arsalar genellikle şehir merkezlerinin dışında, sanayi bölgelerinde bulunurken, sanayi imarlı arsalar, geniş arazi ihtiyaçlarına sahip işletmeler için ideal. Sanayi imarlı arsalar, önemli bir değer artışı potansiyeli taşıdığı ve uzun vadede yüksek kazanç sağladığı için özellikle yatırımcılar tarafından tercih ediliyor. Türkiye'de İstanbul, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Gaziantep gibi şehirler, sanayi imarlı arsa yatırımı için cazip bölgeler arasında yer alıyor.

'DÜZCE'DE 125 DOLARA YÜKSELDİ'

Madeni Yağ ve Petrol Ürünleri Sanayicileri Derneği (MAPESAD) Başkanı Tayfun Koçak, sanayicinin yatırım ve büyüme iştahına mevcut arsa stokunun yetişemediğini söyledi. Kendisinin de üretim tesisini Gebze'den Düzce'ye taşıdığını belirten Koçak, 'Fakat Düzce'de sanayi arsasının metrekaresi 125 dolar olmuş. Gebze'de yer kalması. Sakarya'da kalmadı. Bilecik de dolmaya başladı. Düzce'de de bizden sonra bir iki parsel kalmıştı' dedi.

Mevsimsellikten arındırılmış RKGE hafif geriledi

Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), Ocak ayında bir önceki aya göre 0,1 puan azalarak 102,6 seviyesine indi. Reel kesim güven endeksi bu verilerin ardından Ekim 2024'ten beri en düşük düzeye inmiş oldu.

Endeks, üretim hacmi, ihracat siparişleri ve sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin olumlu değerlendirmelerle desteklenirken, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, istihdam beklentileri ve genel gidişat hakkındaki olumsuz görüşler nedeniyle düşüş gösterdi.

Mevsimsellikten arındırılmamış RKGE yükseldi

Mevsimsellikten arındırılmamış RKGE ise Ocak ayında 1,8 puanlık artışla 100,9 seviyesinde gerçekleşti. Bu, iş dünyasının güveninde mevsimsel etkilerden bağımsız olarak bir miktar iyileşmeye işaret etti.

Ticari araç üretiminde gerileme

2024 yılında ticari araç üretimi yüzde 11, ağır ticari araç üretimi yüzde 25, hafif ticari araç üretimi ise yüzde 9 oranında azaldı. Kapasite kullanım oranları da düşüşten etkilendi. Hafif araçlarda kapasite kullanımı yüzde 71, otobüs ve midibüs grubunda yüzde 52, traktörde ise yüzde 61 seviyesinde gerçekleşti.

İhracatta durağanlık

2024 yılı boyunca toplam otomotiv ihracatı, geçen yıla paralel bir şekilde 1 milyon 13 bin 34 adet olarak kaydedildi. Otomobil ihracatı yüzde 1 gerilerken, ticari araç ihracatında yüzde 1'lik artış görüldü. Traktör ihracatı ise yüzde 23 azalarak 12 bin 988 adette kaldı.

İhracat değeri, dolar bazında yüzde 6 artışla 37,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, otomotiv sektörü, yüzde 17'lik payla 2024 yılında Türkiye'nin ihracat lideri oldu. Euro bazında ihracat yüzde 2 artarak 33,7 milyar euro seviyesine ulaştı.

Pazar verileri

2024 yılında toplam pazar, 1 milyon 285 bin 632 adetle geçen yılın seviyelerinde kaldı. Otomobil pazarı yüzde 1 büyüyerek 980 bin 341 adede ulaştı. Ticari araç pazarında ise daralma yaşandı. Hafif ticari araç pazarı yüzde 3, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 8 küçüldü.

Yerli üretimin satışlardaki payı otomobilde yüzde 30, hafif ticari araçlarda ise yüzde 27 olarak gerçekleşti.

Otomotiv sektörü, 2024 yılında üretimde düşüşe rağmen ihracatta istikrarını koruyarak Türkiye'nin ihracat lideri olmaya devam etti.

Özel sektör bünyesindeki 1600'den fazla AR-GE ve tasarım merkezinde çalışma yürütüldüğüne işaret eden Kacır, 'Kurduğumuz AR-GE ekosistemiyle özel sektörümüzün öncülüğünde AR-GE harcamalarımız 1,2 milyar dolardan 16,1 milyar dolara çıktı. AR-GE personeli sayımız 29 binden 291 bine yükseldi. Bu kazanımları elde etmemizde, ülkemizdeki işletmelerin yüzde 99'unu oluşturan, istihdamın yüzde 71'ini sağlayan, AR-GE harcamalarımızın yüzde 30'unu, ihracatımızın yüzde 35'ini gerçekleştiren KOBİ'lerimiz önemli bir pay sahibidir.' diye konuştu.

Kacır, KOBİ'leri tüm imkanlarıyla desteklemeye devam ettiklerini bildirerek, KOSGEB'i 22 yılda 1 milyon 350 bin işletmeye 188 milyar lira destek sunan, KOBİ'lerin ve girişimciliğin hamisi bir kuruma dönüştürdüklerini anlattı.

'Geçen yıl 13,2 milyar lira destek sağlandı'

Geçen yıl 57 bin işletmeye sağlanan destek tutarının 13,2 milyar lira olduğunu aktaran Kacır, konuşmasını şöyle sürdürdü:

'KOSGEB'in 40'a yakın farklı programını 4 ana başlıkta yalınlaştırdık. Programları, tohum aşamasından küreselleşmeye kadar ihtiyaçların esnek şekilde karşılanabileceği 'girişimcilik, sürdürülebilirlik, ölçek büyütme ve küresel rekabet' başlıklarında topladık. Yeniden yapılandırdığımız Girişimci Destek Programı'nın destek üst limitini 375 bin liradan 2 milyon liraya çıkardık. Programımızla 17 bin 880 girişimcimize 613 milyon lira destek sunduk. 81 ilimizde düzenlediğimiz girişimci seçmeleriyle 1064 girişimi 1,5 milyar lira destekleme kararı aldık. 'Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Destek Programı' kapsamında 2024'te 21 bin işletmemize 7,3 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirdik. KOBİ'lerimizin yüksek katma değerli üretimle rekabet avantajını artıracak, uluslararası standartlarda verimli üretime entegre olmalarını sağlayacak adımları da süratle devreye alıyoruz.'

'KOBİ'lerin inovasyonuna destek'

Kacır, Yeşil Sanayi Destek Programı kapsamında 866 KOBİ'ye 2,1 milyar lira destek verdiklerini belirterek, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğinde 300 milyon avro tutarındaki finansman desteğini KOBİ'lerin dijital dönüşüm projelerine sunduklarını söyledi.

KOBİ'lere yaptıkları yatırımların, ülkeye ve ekonomiye artı değer olarak geri döneceğine işaret eden Kacır, şu ifadeleri kullandı:

'Bugün devreye aldığımız 2 yeni destek programımız da bunun kıymetli bir göstergesidir. Destek programlarımızdan ilki olan 'Küresel Rekabetçilik Destek Programı' ile KOBİ'lerimizin yenilikçi ve rekabetçi ürünler geliştirmesini, inovasyon odaklı çözümler üretmesini destekliyoruz. KOBİ'lerimizin yeni teknolojileri en verimli ve başarılı şekilde kullanarak küresel pazarlarda etkinliğini artırmayı hedefleyen program doğrultusunda, 50 milyon lira üst limitli ve 36 aya kadar vadeli finansman için 20 puanlık geri ödemesiz faiz/kar payı desteği sağlıyoruz. Orta yüksek veya yüksek teknoloji alanlarında faaliyet göstererek başarılı bir ihracat ve AR-GE performansı gerçekleştiren Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamındaki öncelikli ürünlere ilişkin faaliyet gösteren Turcorn 100 Programı kapsamına alınan girişimlerimiz bu programdan yararlanabilecek.'

'Bankalarla işbirliği içinde yürüteceğiz'

Kacır, KOBİ'lerin inovasyon kabiliyeti kadar kapasite geliştirme yatırımlarının da sürdürülebilir büyüme ve rekabet gücünü artırma sürecinde büyük öneme sahip olduğunu belirterek, 'Kapasite Geliştirme Destek Programı'yla da işletmelerin ölçek büyütme yatırımlarını destekleyeceğiz.' dedi.

Programla imalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama, bilgi hizmet faaliyetleri ile bilimsel AR-GE faaliyetleri sektörlerinde yer alan KOBİ'lerin üretimden pazarlamaya, insan kaynağından belgelendirmeye uzanan geniş bir yelpazede ihtiyaçlarını karşılayacaklarını aktaran Kacır, 'KOBİ'lerimizin kapasite genişletme yatırımlarını hızlandıracak program kapsamında 20 milyon lira üst limitli ve 36 aya kadar vadeli finansman için 20 puana kadar geri ödemesiz faiz/kar payı desteği sunuyoruz. Hedefimiz, bu iki program kapsamında bu yıl 22 milyar liralık kredi hacmi oluşturmak. Her iki destek programımızı da Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası, Halk Bankası, Vakıf Bank ve Kredi Garanti Fonu ile işbirliği içinde yürüteceğiz.' diye konuştu.

'İstihdamı Koruma Programı başlatıyoruz'

Bakan Kacır, gelecek dönemde finansmana erişim güçlüğü çeken KOBİ'lerin ve emek yoğun sektörlerin daha fazla yanında olacaklarına işaret ederek, şunları kaydetti:

'1 milyon 200 binden fazla çalışana istihdam sağlayan konfeksiyon, tekstil, deri ve mobilya sektörlerinde üretim ve istihdamı muhafaza etmek adına bu ay KOSGEB eliyle İstihdamı Koruma Programı başlatıyoruz. Bu sektörlerde geçtiğimiz yılın iş gücü düzeyini bu yıl da koruyan KOBİ'lerimize çalışan başına aylık 2 bin 500 liraya kadar destek ödemesi sağlayacağız. Ülkemizin kalkınmasının lokomotifi KOBİ'lerimizin önünü açtıkça, onların büyük ve güçlü Türkiye vizyonuna önemli katkılar sağlayacaklarına inancımız tamdır.'

2023 yılının ilk 11 aylık dönemine göre ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı yüzde 10, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 4 geriledi. Yılın ilk 11 ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam ihracatta yüzde 1 gerileme yaşandı. Bu dönemde, toplam ihracat 915 bin 446 adet, otomobil ihracatı ise 593 bin 562 adet düzeyinde oldu.

2024'ün ilk 11 aylık döneminde toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1 geriledi ve 1 milyon 109 bin 117 adetten kapandı. Bu dönemde, otomobil pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0.6 artış gösterdi ve 845 bin 530 adede ulaştı. Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB) verilerine göre, ilk 11 aylık dönemde toplam otomotiv ihracatı, 2023 yılının aynı dönemine göre yüzde 3 artışla 33.4 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Avro bazında ise ihracat yüzde 2 arttı ve 30.6 milyar Avro olarak kaydedildi. Bu dönemde, dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 1 oranında artarken tedarik sanayi ihracatı da yüzde 6 arttı.

Konferansın açılışında söz alan OSTİM OSB Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Aydın, dünyadaki güç odaklarıyla hakkı savunanlar arasındaki mücadelenin devam ettiğine dikkat çekti. Aydın, insanların dünya üzerindeki varlık sebebinin fayda sağlamak olduğunu belirterek, "Ahi Evran'ın savunduğu değerler doğrultusunda iş birliği ve güç birliği yapmalıyız. Hepimizin refaha ulaşabileceği adil bir sistem inşa etmeliyiz," şeklinde konuştu.

Ahilik Felsefesi ve Ticaretin Ahlaki Temelleri

Sevgi Baydar Akgün ise konuşmasında Etik ve Ahilik felsefesinin kavramsal çerçevesini sundu. Ahiliği oluşturan temel ilkelerin İffet, Şecaat, Hikmet ve Adalet olduğunu aktaran Akgün, bu değerlerin ticaret hayatında da ahlaki bir duruş gerektirdiğini vurguladı.

Akgün, ticari ahlakın özünde doğruluk ve dürüstlüğün yattığını belirterek, Ahilik teşkilatının tüketiciye büyük önem verdiğini ve onu "velinimet" olarak nitelendirdiğini dile getirdi. Ayrıca, insanlığın gelecekte kurtuluşunun Anadolu'nun zengin tarihi, kültürü ve Türk milletinin tarihsel tecrübeleriyle beslenen yeni bir medeniyet algısıyla mümkün olacağını ifade etti.

Konferans, ticaretin ahlaki temellerini yeniden hatırlatarak, iş dünyasında etik değerlerin korunmasının önemine dikkat çekti.

Vaazlarda Çıraklık Eğitimi Vurgusu

İl Müftüsü Yalçınkaya, tüm camilerde özellikle cuma namazı öncesi vaazlarda, çıraklık eğitimine yönelik düzenlemeler hakkında bilgi verilmesi için çalışmaları tamamladı. Bu çerçevede, vakit ve cuma namazlarından önce vaazlarda, iş garantili çıraklık eğitimi ve sanayide ara eleman ihtiyacının önemine dair bilgiler din görevlileri tarafından halka aktarılacak.

600-700 Çırak İhtiyacı Var

Mehmet Öztürk, meslek liselerinin teknik eleman ihtiyacını tam olarak karşılayamadığını belirterek, yapılan düzenleme sayesinde sanayicilerin tam da ihtiyaç duyduğu ara eleman yetiştirme imkânı bulduğunu ifade etti. Akdeniz Sanayi Sitesi'nde 2 bin 500 işletme bulunduğunu ve yaklaşık 600-700 çırak ihtiyacı olduğunu vurgulayan Öztürk, özellikle otomobil tamiri ve elektrik-elektronik alanlarına ilginin yüksek olduğunu söyledi.

Başkan Öztürk, çıraklık eğitimine başlayan gençlerin devlet destekli olarak asgari ücretin üçte biri kadar maaş alacağını ve sanayi sitesi içinde yer alan yatılı yurtta ücretsiz barınma imkânına sahip olacaklarını da belirtti. "Müftümüz Nazif Fethi Yalçınkaya, camilerde vatandaşa bu durumu anlatacağını ve sanayiye çocuk yönlendirme konusunda destek vereceğini söyledi," diye ekledi.

Paslanmaz çelik sektöründe yıl başında gümrük vergisinin %8'den %12'ye çıkarılmasının ardından, şimdi de Posco Assan TST'nin talebiyle başlatılan anti-damping soruşturması gündemde. Üreticiler, ek verginin sektör üzerindeki olumsuz etkilerini şu maddelerle açıkladı:

Rekabet Gücünün Zayıflaması: Yeni ek vergiler, Türk üreticilerin uluslararası pazarlarda rekabet gücünü azaltacak.

İhracat ve İstihdam Kaybı: Ek verginin sektörde kapanmalara yol açabileceği ve bunun 400 bin istihdam kaybına neden olabileceği ifade edildi.

Fiyat Artışları: Anti-damping vergisinin söylentisi bile paslanmaz çelikte %15-20 oranında zamma yol açtı.

Endüstriyel Mutfak, Çamaşırhane, Servis ve İkram Ekipmanları Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TUSİD) Başkanı Bekir Topuz, Çin'den alınan soğuk çekilmiş rulo sacın ton fiyatının %12 vergi ile birlikte 2.290 dolara yükseldiğini belirterek, ek bir verginin daha fiyatı 2.900 dolara çıkaracağını söyledi. Bu durumun, sektördeki 40 binden fazla işletmeyi ve 800 binden fazla çalışanı zor duruma sokacağını vurguladı.

Sektörde Ciddi Endişeler: "Rekabet Edemeyiz, Kapanmalar Başlar"

Konya'da fırın ve endüstriyel mutfak sektöründe faaliyet gösteren Klematis'in Genel Müdürü Ahmet Karaçam, ek vergilerin işletmeleri kapanma noktasına getireceğini belirtti. Karaçam, şunları kaydetti:

Ek Vergi ve Zamlar: Ekmeğe, simide bile zam gelebilir.İhracatın

Tehlikede Olması: İhracat pazarlarında rekabet edememe riskiyle karşı karşıya kalınacak.

Kapanma Tehlikesi: Ek vergilerin uygulanması durumunda sektördeki işletmeler kapanmak zorunda kalabilir.

Osimo Yönetim Kurulu Başkanı: "Fiyatlar Uçtu"

Hamur yoğurma makinesi, et-soğan doğrama makinesi gibi ürünler üreten Osimo'nun Yönetim Kurulu Başkanı Rıza Bayar, yıl başında gelen ek verginin fiyatları artırdığını belirtti. Bayar, yeni bir ek verginin daha uygulanması durumunda fiyatların daha da yükseleceğini ve yerli üreticilerin zor duruma düşeceğini ifade etti.

Üretimi Yurt Dışına Taşıma Düşüncesi

Panera Mühendislik'in Genel Müdürü Gökhan Kaynakoğlu, paslanmaz çelikteki vergilerin artması durumunda üretimi başka bir ülkeye taşıma seçeneğini değerlendirdiğini belirtti. Kaynakoğlu, bu durumun Türkiye'deki paslanmaz çelik kullanan 40 bin üretici için büyük bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.

Oto Tamircileri Odası Başkanı Mustafa Geç ise yeni eğitim programlarıyla sektöre katkı sağlamayı amaçladıklarını belirtti. Geç, "Eğitimlerimizle sektörümüzün daha da gelişmesine katkı sağlamak istiyoruz. Bu tür programlar sayesinde daha donanımlı ve yetkin bireyler yetiştirmeyi hedefliyoruz" diye konuştu.

Törende, Birlik Yönetim Kurulu Başkanı Fahrettin Bilgit, kurs eğitimcileri ve usta eğiticilere verdikleri desteklerden dolayı teşekkür etti. Bilgit, katılımcılara sertifikalarını takdim ederken, eğitimin önemini bir kez daha vurguladı ve emeği geçen herkese şükranlarını sundu.

Sertifika töreni, eğitim programının başarıyla tamamlanmasının ardından gençlerin motivasyonunu artıran ve sektörün geleceğine dair umut veren bir etkinlik olarak hafızalarda yer aldı

Yaklaşık iki hafta önce iletilen tasarruf tedbirleri listesinde yer alan bazı maddeler, ihracatçıların tepkisine yol açtı. İhracatçılar, kamuda tasarruf tedbirlerini doğru bulmakla birlikte, kendilerine iletilen bazı önlemlerin ihracatı artıracak etkinlikleri olumsuz etkileyebileceğini vurguladı.

Bir ihracatçı, organizasyonlarda host/hostes harcaması yapılmaması tedbirinin uygulanmasının, personelin iş yükünü artıracağını ve bunun mobbing olarak algılanabileceğini söyledi. “Bu tedbirin uygulanması durumunda personelimizi, uzmanlarımızı çalıştırmak durumunda kalacağız. Personelin görevi bu değil. ‘Bize mobbing yapılıyor' diyerek şikayetçi olabilirler. İtirazlar yapıldı, umuyoruz gerekli düzenlemeler de yapılır” dedi.

Bir diğer ihracatçı, kararların ortak istişare ile alınması gerektiğini belirtti. “Bu dönemde daha fazla ihracata odaklanmamız, proje üretmemiz lazım. Bu tip kararlar üyeleri de uzaklaştırıyor. Bugün bir çalıştay yapsak, tasarruf tedbirlerine göre yemek değil, kuru pasta ikram etmemiz lazım. Ödül töreni yapsak, sertifika vermemiz isteniyor. İhracatçıların ihracat bedellerinden yapılan kesintiler bütçemizi oluşturuyor ama onlar için bile harcayamıyoruz. Bizim ihracatımızı artırmamız gerekirken bunları konuşuyor olmak üzücü” ifadelerini kullandı.

İhracatçı birliklerinin pasifleştiğini savunan bir başka ihracatçı ise, “Eskiden ihracatımızı geliştirmek için kendi aldığımız kararları uyguluyor, bütçelerimizi bu minvalde harcıyor, başarılı sonuçlar elde ediyorduk. Bugün ise birlik başkanına da yönetim kuruluna da gerek kalmadı. Bu süreç böyle işleyecekse bizler kendi şirketlerimizle ilgilenelim, birlikleri de bakanlık yönetsin. Bizlerin de personelden farkı kalmadı. En azından şirketlerimize daha fazla katkı sağlarız” dedi.

Geçen hafta perşembe günü yapılan basın toplantısında TİM Başkanı Mustafa Gültepe, “Tasarruf tedbirleri Türkiye genelinde uygulanıyor. Dolayısıyla Bakanlık bize de gönderdi. Biz de itiraz ve düşüncelerimizi ortaya koyduk. Onlara ilettik. Ortak noktada buluşacağımıza inanıyoruz” açıklamasını yaptı.

Tasarruf önlemlerinin ihracatçılara gönderilmesi, “Neden tüm kararlar sadece ihracatçılara uygulanıyor” serzenişlerine neden oldu. Ancak, 5910 Sayılı Kanun'a tabi olan TİM ve ihracatçı birlikleri, bütçe ve harcamalarda bakanlık onayına tabi. Diğer meslek örgütü kuruluşları ise harcama yaparken izin almak durumunda değil. Dolayısıyla tasarruf tedbirlerinin TİM'e gönderilmesinin sebebi kuruluş esasıyla ilgili.

Ekonomim gazetesinden İmam Güneş'in haberine göre Tasarruf tedbirleri listesinde dikkat çeken maddeler arasında şunlar yer alıyor:

Gri yakalı çalışanlar, belirli bir alanda eğitim almış, meslek liselerinden mezun olmuş ve emek yoğun görevlerde çalışan kişiler olarak tanımlanıyor. Bu çalışanlar, beyaz yakalıların ofis görevleri ile mavi yakalıların fiziksel işlerini birleştirerek, iş dünyasında giderek daha fazla aranan bir profil haline geliyor.

Teknolojik ilerleme ve otomasyon, birçok sektörde mavi yaka çalışan ihtiyacını azaltırken, kendini yetiştirip gri yaka statüsüne geçenler kariyerlerinde başarıyla ilerliyor. Uluslararası iş piyasasında pilotlar, itfaiyeciler, muslukçular, elektrikçiler, marangozlar, teknisyenler, aşçılar ve hukuk destek elemanları da gri yaka olarak adlandırılıyor ve büyük talep görüyor.

Türkiye Gazetesi'ne konuşan uzmanlar, gri yakalılara olan talebin artacağını belirtti. Teknolojiye hakim olan gri yakaların iş hayatının her alanında talep gördüğünü ve finansal olarak da büyük değer sağladığını ifade eden uzmanlar, özellikle üretim sektöründe, otomotiv alanında makine operatörleri, montajcılar ve kaynakçılar gibi çalışanlara yönelik talebin devam ettiğini söyledi. Kendilerini eğitebilen çalışanların katkılarının artacağını vurguladılar.

Mesleki eğitim almış çalışanların sayısı artsa da, işverenler gri yakalı çalışan bulmakta zorluk çekiyor. Bulunan gri yakalı çalışanları elde tutmak için işverenler, ortalamanın üzerinde maaş ve yan haklar sunmak zorunda kalıyor. Mesleki eğitim almış çalışanların sayısı artsa da, talebe cevap verecek seviyelere henüz ulaşmadığı belirtiliyor.

Çalışma hayatında gri yakalı çalışanların önemi ve değeri giderek artıyor. Teknolojik ilerlemeler ve otomasyon süreçleri, gri yakalı çalışanların önemini daha da artırırken, işverenler bu nitelikli çalışanları bulmak ve elde tutmak için büyük çaba sarf ediyor. Gri yakalıların kariyerlerine başarıyla devam etmeleri, iş dünyasında yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.

Gri Yaka Nedir?: Mesleki eğitim almış ve tecrübeli çalışanlar.

Artan Talep: Teknolojik ilerlemelerle birlikte gri yakalılara olan talep artıyor.

Uzman Görüşleri: Gri yakalıların iş hayatında daha büyük değer sağladığı vurgulanıyor.

İşverenlerin Zorluğu: Gri yakalı çalışan bulmakta zorluk yaşanıyor ve elde tutmak için yüksek maaşlar veriliyor.

Çalışma hayatında gri yakalı çalışanların yükselişi, hem işverenler hem de çalışanlar için yeni fırsatlar ve zorluklar getiriyor. Bu yeni dönemde, iş dünyasının dinamikleri hızla değişiyor ve gri yakalılar bu değişimin merkezinde yer alıyor.

Işıkhan, sosyal medya hesabından, en fazla işçi talep eden sektörleri ve en çok işçi aranan meslekleri belirlemek amacıyla İŞKUR tarafından hazırlanan Açık İş İstatistikleri Araştırması'nın 2024 yılı ikinci çeyrek sonuç raporunun yayımlandığını duyurdu.

Rapora göre, araştırma kapsamında yer alan 17 sektörden 4'ünün açık iş oranı Türkiye genelinin üzerindeyken, 13 sektörün açık iş oranı genel ortalamanın altında kaldı.

1-9 çalışanı olan işletmelerde toplam 114 bin 552 açık iş, 10 ve daha fazla çalışanı olan işletmelerde ise 156 bin 209 açık iş olduğu görüldü.

Bu kapsamda, 2024'ün ikinci çeyreği itibarıyla en yüksek açık iş oranının yüzde 2,9 ile "Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri" sektöründe olduğu belirlendi.Açık iş oranı en yüksek olan "Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri" sektöründe en fazla aranan mesleklerin sırasıyla, servis elemanı (garson), kat hizmetleri elemanı, mutfak görevlisi, servis komisi ve bulaşıkçı (stevard) olduğu görüldü.

Bu sektörü, yüzde 2,3'lük açık iş oranı ile "İmalat" sektörü takip etti."İmalat" sektöründe en fazla aranan meslekler ise makineci (dikiş), konfeksiyon işçisi, metal işleri seri üretim tezgah işçisi, gazaltı kaynakçısı (mig-mag kaynakçısı) ve ayakkabı imalatçısı (montaj) olarak belirlendi.

Dilber karakteriyle ünlenen eğlence sektörü de en çok açık bulunan lisktede üçüncü sırada. Yüzde 1,7'lik açık iş oranı ile "Kültür, Sanat Eğlence, Dinlence ve Spor" sektöründe ise en çok servis elemanı (garson), temizlik görevlisi, antrenör (spor eğitmeni), fitness eğitmeni ve belletici mesleklerinde açık iş bulunduğu tespit edildi.

Araştırma kapsamında en fazla açık iş yüzde 4,8 ile makineci (dikiş) mesleğinde. İlk 10 sırada yer alan diğer meslekler ise konfeksiyon işçisi, servis elemanı (garson), temizlik görevlisi, satış danışmanı/uzmanı yardımcısı, depo işçisi (elleçleme), gazaltı kaynakçısı (mig-mag kaynakçısı), beden işçisi (taşıma, yükleme-boşaltma), ön muhasebeci ve metal işleri seri üretim tezgah işçisi şeklinde sıralandı.

Abdulvahap Olgun şöyle konuştu:

, "Torbalı genelindeki fabrikalarda 80 bin çalışanımız var. 10 bin tane daha yetişmiş nitelikli elemana ihtiyacımız var. Fabrikalar, sanayi tesisleri hepsi 3 vardiya çalışmak istiyor. Yeni makineler, yeni yatırımlar yapmak istiyor; fakat bu makineleri çalıştıracak, yeni vardiyada çalışacak eleman bulamadıkları için tam kapasiteyle çalışamıyorlar.Sürekli eleman aranıyor, nitelikli eleman aranıyor. Hangi fabrikamızın önünden geçsek, fabrikalarımızın giriş kapılarında, dış kapılarında eleman arandığına dair ilanlar görüyoruz. Bunun için hızlı bir şekilde meslek politikamızı, meslek liselerindeki eğitim politikamızı değiştirmemiz gerekiyor; çünkü bu memleketin yetişmiş ara elemana ihtiyacı var"

ABD'den F-16 tedarikine ilişkin açıklamalarda bulunan Bakanlık kaynakları, sözleşmelerin imzalandığını ayrıntılar üzerinde çalışmaların karşılıklı heyetler arasında görüşmeler vasıtasıyla sürdürüldüğünü duyurdu.

PKK'NIN SURİYEDEKİ SEÇİMLERİ ERTELENDİ AMA İPTAL KARARI ÇIKMADI

Bakanlık kaynakları, terör örgütü PKK/PYD/YPG/SDG'nin Suriye'nin kuzeyinde yapmayı planladığı ve ertelediği duyurduğu sözde yerel seçimlerle ilgili olarak şunları söyledi:

“Daha önce Sayın Cumhurbaşkanımız ve Sayın Bakanımız bu seçimlerin yapılmaması noktasında gerekli uyarıları yapmıştı. Bu sözde seçimlerin ertelemeden ziyade tamamen iptal edilmesi gerektiği konusunda uyarmıştık. Terör örgütü tarafından yapılmak istenen bu sözde seçimler BM Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararına, Suriye'nin toprak bütünlüğüne aykırıdır. Ertelenmesi değil tamamen iptal edilmesi uyarımızı yineliyoruz."

TERÖRLE MÜCADELE HAREKATI

MSB, son bir haftada 30, yılbaşından bugüne kadar ise 531'i Irak'ın, 650'si Suriye'nin kuzeyinde olmak üzere 1181 terörist etkisiz hale getirildiğini duyurdu.

HUDUT GÜVENLİĞİ

Bakanlık kaynakları hudut güvenliği ile ilişkin insan kaçakçılarının reklamlarının yer aldığı görüntüler üzerindeki iddiaları yalanladı.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Hudutlarımızla ilgili daha önce de karşılaştığımız gibi yeri, zamanı ve hangi ülkeden olduğu belli olmayan ve insan kaçakçılarının reklamlarını da içeren görüntüler üzerinden asılsız iddialar ortaya atılmaktadır. Yurt içinde gördüğü her yabancıyı hudutlardan yasa dışı yollarla ülkemize gelmiş zanneden veya kasıtlı olarak bu algıyı oluşturmaya çalışanlar, en büyük saygısızlığı büyük bir kahramanlık ve fedakârlıkla 7 gün 24 saat esasına göre sınırlarımızı koruyan 60 bin Mehmetçiğimize yapmakta ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne iftira atmaktadır. Sınırlarımızın güvenliğinden emin olmak isteyen herkesi hudutlarımızda misafir etmekten büyük memnuniyet duyacağımızı bir kez daha ifade ediyoruz. Cumhuriyet tarihimizin en etkin tedbirleri ve çok yönlü güvenlik sistemleriyle kesintisiz bir şekilde korunan hudutlarımızda 210'u son bir haftada olmak üzere, 01 Ocak'tan bugüne kadar yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 5 bin 215 şahıs yakalanmıştır. Son bir haftada engellenen 1344 şahıs ile birlikte bu yıl içerisinde engellenen kişi sayısı 59.636 olmuştur."

Genel Kurul'da bir konuşma gerçekleştiren Erdoğan, daha sonra Togg'un yeni modeli T10F'i inceledi.

Otomobilin sürücü koltuğuna oturan Cumhurbaşkanı Erdoğan, yetkililerden T10F hakkında bilgi aldı.

GELECEK YIL MART AYINDA SATIŞA ÇIKMASI BEKLENİYOR

Togg'un Las Vegas'ta tanıttığı T10F modeli tasarımıyla öne çıkıyor.

T10F'in Türkiye'de en uzun menzile sahip elektrikli otomobillerden birisi olması bekleniyor.

T10F, gelecek yılın mart veya nisan ayında önce Türkiye'de daha sonra Avrupa'da satışa sunulacak.

T10F İSMİNİN ANLAMI NE?

Yeni otomobilin model isminin nasıl üretildiği merak edilen konulardan biri oldu.

Togg'un model isimlendirme sistemine bakıldığında, model seri tamamlayıcısı olan “T” harfi, Türkiye ve Togg'un baş harfini temsil ediyor.

T harfinin hemen yanında konumlanan “10” sayısı ise segment tanımlayıcısı olarak C segmentine işaret ediyor.

T10'un yanına gelen “F” harfi de gövde tipi tamamlayıcısı olarak fastback kelimesinin baş harfinden esinlenildi. Böylece “T10F” model ismi ortaya çıktı.

T10F'İN MENZİLİ KAÇ KİLOMETRE OLACAK?

Togg T10F, elektrikli otomobillerin en önemli bileşenlerinden ve tüketici tercihinde belirleyici bir etken olan menzil konusunda daha güçlü şekilde piyasaya girdi. Yeni otomobille sunulan 600 kilometreye varan menzil seçeneği, T10F'i Türkiye'de şu an itibarıyla en yüksek menzilli otomobillerden biri sınıfına soktu.

T10F, RWD (standart menzil arkadan itiş), RWD (uzun menzil arkadan itiş) ve çift motorlu olmak üzere üç farklı teknik ve iki farklı donanım özelliğiyle pazara çıkacak. 160 kW / 217 beygir güç ve 350 Nm tork üreten T10F, RWD (arkadan itiş), iki farklı batarya seçeneğiyle 350+ ve 600 kilometreye varan menzillere sahip olacak.

T10F 0-100 HIZLANMASI KAÇ SANİYE OLACAK?

T10F'nin 0-100 kilometre/saat hızlanması 4,6 saniye olan, 700 Nm tork üreten çift motorlu AWD (dört çeker) versiyonu ise 530 kilometreye varan bir menzil sunmayı hedefliyor.

Standart menzilli model 52,4 kWh batarya kapasitesine sahipken, uzun menzilli modelde bu kapasite 88,5 kWh'ye çıkacak.

ASELSAN'da yüksek teknolojili ürünler ürettiklerini anlatan Akyol, Türkiye'nin kilogram başına ihracat miktarının 1.4 dolar olduğunu, savunma sanayi için bu sayının 58-60 dolara çıktığını, ASELSAN'ın ürettiği ürünlerin ise kilogram başına ihracat fiyatının 2000 dolarları bulduğunu vurguladı.

"2018 sonrası 793 ürünü millileştirdik"

ASELSAN'ın millileştirdiği ürünlerden de bahseden Akyol, 2018 sonrası 793 ürünü millileştirdiklerini, bu ürünlerden ülkenin elde edeceği potansiyel kazancın 1 milyar doları geçtiğini kaydetti. Şu an 258 üründe daha millileştirme faaliyetlerinin sürdüğünü belirten ASELSAN Genel Müdürü, artık transistör ve çip seviyesine kadar yerli ve milli çözümler üretebildiklerini söyledi.

Savunma Sistemleri, Radar-Elektronik Harp, Mikroelektronik Güdüm gibi çeşitli faaliyet alanları olduğunu kaydeden Akyol, ürettikleri hava savunma sistemlerinin bu birimlerin her birinin katkısını barındırdığını söyledi. “Tarihte ilk hava savunma harbini kim yapmıştır?”sorarak konuşmasını şu cümlelerle sürdürdü:

İstihbarat toplamak üzere keşif uçuşu yapan İtalyan uçağı Trablus semalarına geldiğinde Osmanlı askerleri uçağın sesini duymuş, komutanlarının öncülüğünde hazırlığa başlamışlardı. Tek bir askerin ateş edip isabet etmesi oldukça güçtü, askerler bir araya gelerek yere sırt üstü yatıp tüfeklerini gökyüzüne çevirdiler. Daha sonraki yıllarda ‘Hava Hedefi Atış Vaziyeti' denecek olan bu pozisyonu aldıktan sonra uçağın uçuş istikametine doğru grup ateş ederek isabet eden kurşun mermiler sayesinde ilk defa bir savaş uçağı muharebe alanında düşürülmesi tarihe geçmiştir.

Daha sonra modern hava savunma konsepti ve ASELSAN tarafından üretilen katmanlı hava savunma çözümleri hakkında bilgi veren Akyol, ‘Çok Alçak İrtifa', ‘Alçak İrtifa', ‘Orta İrtifa' ve ‘Yüksek İrtifa' hava savunma sistemlerini tanıttı.

Akyol şunları söyledi:

Hava savunma döngüsü tehditlerin tespiti ile başlar, takip teşhisi ile devam eder, sonrasında değerlendirme ve analizler yapılır, en uygun silah ilgili tehdide atanır. Sonrasında angajman için algoritmalar çalıştırılır, hedef bilgileri sürekli olarak işlenerek maksimum düzeyde etkinliğin sağlanması için analiz işlemleri devam eder. Son olarak da hedefin imhası sağlanır. Bu hava savunma döngüsünde radarlar, komuta kontrol sistemleri, haberleşme sistemleri, atıcı platformlar gibi birçok büyük sistem birlikte çalışır. ASELSAN'ın her bir alan için özelleşmiş sistem çözümleri bulunmaktadır. Bununla birlikte bu sistemlerin birlikte entegre çalışarak etkin bir hava savunma sistemi oluşturmaya yönelik hava savunma mimari tasarım yetkinliği de bulunmaktadır. Ayrıca önleyici füze üzerinde de veri bağı arayıcı başlık gibi ASELSANuzmanlığında olan birimler bulunmaktadır.

"Gök Kubbe'yi şu anda tüm Türkiye sathına yayıyoruz"

Sunumunun ardından katılımcıların sorularını da yanıtlayan Akyol, ASELSAN'ın geliştirdiği hava savunma sistemlerinin son dönemde çok konuşulan İsrail'in Demir Kubbesi ile boy ölçüşüp ölçüşemeyeceği konusunda şunları söyledi:

Biz de aslında uçtan uca hava savunma sistemimize Gök Kubbe dedik. Bunu şu anda tüm Türkiye sathına yayıyoruz. Teknoloji olarak belli bir yetkinliğe geldiğimizi düşünüyorum. Demir Kubbe'yi bizden daha öne çıkaran, ‘Bizim şurada eksik olduğumuz bir şey var' diyeceğimiz ben özel bir konu söyleyemeyeceğim. Biraz o coğrafyanın durumu gereği, oradaki faaliyetler çok ön plana çıktı. Biz uçtan uca sistemimizi bütün paydaşlarımızla birlikte tamamladık. Belki bunu Türkiye'nin bütün sathına yaymak, biraz daha genişletmek ve önümüzdeki dönem kurulumlarını tamamlamak bizim için bir hedef, ama ciddi bir yetkinliği kazandığımızı ve bütün bu uçtan uca çözümü oluşturduğumuzu söyleyebilirim.

"Bizim mühendislerimiz kaliteliler"

Türkiye'nin savunma projelerini nasıl bu kadar hızlı hayata geçirebildiği yönündeki soruya da yanıt veren Akyol, "Türkiye birçok savunma sistemini kısa sürede yapıyor. Bunun üç sebebi var. Birincisi; sahada aktif bir ordumuz var. Bu bizi devamlı diri tutuyor. Devamlı bir ihtiyaç var ve bizimle sürekli temas halindeler. İkincisi; mühendislerimiz fedakarca çalışıyorlar. Avrupalı firmaları da biliyoruz, Amerika'yı biliyoruz, Uzak Doğu'yu, dünyanın farklı ülkelerini görüyoruz. Bizim mühendislerimiz kaliteliler. Dünyanın her yerinde aranan insanlar. Fedakarca ülkesine ve milletine bir ürünü, sistemi çıkartma gayretiyle çalışıyorlar. Üçüncüsü de net bir siyasi irade, devletin iradesi var. Hiçbir şekilde yabancıya karşı yalpalama olmuyor. Devletin en üst seviyesinden en altına kadar net bir duruş var. Herkes milli-yerli sistemin arkasında" cümlelerini dile getirdi.

"3 bin 400 tedarikçimiz var"

Bu alanın gelişmesi için, bu yıl ilk kez Teknofest'te hava savunma sistemi projelerinin de yarışma ayağına dahil edildiğini belirten Akyol, hassas üretimin geliştirilmesi ihtiyacına da dikkati çekerek mühendislik kapasitesindeki ihtiyaca yönelik sorusuna, “Sahaya çok ürün vermiş bir firmayız. Bir üs bölgesinde belki 20 tip ASELSAN ürünü görüyorum. Mühendislerimiz sahaya gitmediğinde anlamsız projeler olduğunu görüyorum. Üretimde kaliteli ve büyümeyi destekleyecek çalışmalar önemli bir eksiklik. Zorluk seviyesi yüksek üretimde, yeteri kadar üretici bulamıyoruz. 3 bin 400 tedarikçimiz var; adetin artmasındansa zorluk seviyesi yüksek üretimi artırmak ya da kaliteyi yükseltmek daha önemli. Mekanik üretimde belki 50 üretici var ama hassas mekanikte 2-3 üretici var” yanıtını verdi.

"4 yıl bizi götürecek siparişimiz var"

Başarılı ürünleri yapmak kadar satmayı da öğrenmek gerektiğine vurgu yapan Akyol şunları söyledi:
Türkiye'nin kilogram başına ihracat miktarı 1.4 dolar; savunma sanayi için bu 58-60 dolar civarında. ASELSAN'da ise 2 bin dolar civarında. Teknolojinin en nitelikli tarafıyla uğraşıyoruz. Bunu seri üretimini de başlattığımız ürünlere devirdiğimizde; arayıcı başlıklar 12 bin dolar/kilogramlarda, yeni başladığımız İHA kameralarımız 20 bin dolarlarda, burun radarında 30 bin dolarda, arayıcı başlıkların ve kameraların radarların dedektörlerinde de 50 bin dolarlarda... Hep hayal ettiğimiz yüksek katma değer üreten Türkiye'nin somut örneği. 2030 sonunda Defence Top 100'de ilk 30'a girmek istiyoruz. Şu an 4 yıl bizi götürecek siparişimiz var.

Buna göre, yılın ilk iki aylık döneminde traktör dışında toplam otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8 artışla 241 bin 861 adede yükseldi. Otomobil üretimi ise yüzde 12'lik artışla 151 bin 14 adet oldu.

Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 250 bin 886 adedi buldu. Yılın ilk iki ayında ticari araç üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2, ağır ticari araç grubunda ise üretim yüzde 27 yükselirken, hafif ticari araç grubunda üretim yüzde 1 geriledi.

Bu dönemde, otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 74 olarak gerçekleşti. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları ise hafif araçlarda (otomobil+hafif ticari araç) yüzde 74, kamyon grubunda yüzde 94, otobüs-midibüs grubunda yüzde 61 ve traktörde yüzde 72 seviyesinde kaydedildi.

İHRACAT 6 MİLYAR DOLAR OLDU

Yılın ilk iki ayında otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 4 artarak 164 bin 560 adet olarak gerçekleşti. Bu dönemde otomobil ihracatı da bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3, ticari araç ihracatı da yüzde 6 arttı. Traktör ihracatı ise 2023'ün aynı dönemine göre yüzde 8 gerileyerek 3 bin 147 adet olarak gerçekleşti.

Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2024'ün ilk iki aylık döneminde yüzde 14 pay ile sektörel ihracat sıralamasında zirvedeki yerini korudu.

Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB) verilerine göre, ilk iki ayda toplam otomotiv ihracatı, 2023'ün aynı dönemine göre yüzde 9 artarak 6 milyar dolar oldu. Avro bazında ise yüzde 8 artarak 5,5 milyar avro olarak gerçekleşti. Bu dönemde, dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 10, tedarik sanayi ihracatı da yüzde 8 arttı.

İÇ PAZAR İKİ AYDA 193 BİN ADEDİ AŞTI

Bu yılın ilk iki ayında toplam pazar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 40 artarak 193 bin 297 adet düzeyinde gerçekleşti.

Bu dönemde, otomobil pazarı da yüzde 52'lik artışla 146 bin 318 adede ulaştı. Ticari araç pazarına bakıldığında ise yılın ilk iki ayında, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11, ağır ticari araç pazarında yüzde 20, hafif ticari araç pazarında ise yüzde 10 büyüme sağlandı.

2024'ün ilk iki ayında, geçen yılın aynı dönemine göre otomobil satışlarındaki ve hafif ticari araç pazarındaki yerli araç payı yüzde 33 olarak gerçekleşti.

Avdagiç, iş dünyası olarak kurun gerçekçi bir patikada ilerlemesinin Türkiye'nin ihracatla ilgili hedeflerine ulaşmasında önemli olduğunu belirterek, "İş dünyasının en acil çözüm beklediği 3 sorunu var. En önemli konu, Türkiye'nin ihracatla ilgili hedeflere ulaşma konusunda asla takılmaması lazım. Bunun için en önemli konulardan bir tanesi, kurun gerçekçi olması. Burada kurun yükselmesini veya düşmesini söylemiyorum. Bize göre kurun gerçekçi olmasının en önemli göstergesi, enflasyon artışıyla kur artışı arasındaki korelasyonun bozulmaması" dedi.

Avdagiç, dövizdeki ani hareketin enflasyon ile kur artışı arasındaki korelasyonu bozduğunu vurgulayarak, iş dünyasının 'makul ve dengeli bir kur seyri' beklediğini vurguladı.

Avdagiç, "2023 yılına dolarda 19 lirayla başladık, yaklaşık 29 lirayla bitirdik ama yıl içinde kabaca demek ki her ay 0,9 liralık bir artış var. Aritmetik olarak, ama öyle olmadı. Dolar 5-6 ay 19 lirada gitti, sonra çok hızla 27-28'e çıktı. Daha evvelki dönemlerde de aynı bu şekilde hızlı çıkışlar oldu. Dolayısıyla hala bizim genlerimizde dövizin ani değişikliklerine karşı bir savunma mekanizması var iş dünyasında. Bu beklentinin ortadan kalkması çok önemli. Çünkü buna bağlı olarak insanlar tasarruflarını daha çok TL'de değerlendirecekler, daha çok öngörüde bulunup, değerli para cinsinden kredi ihtiyaçlarını karşılayabilecekler. Bizim şu anda beklentimiz, makul ve dengeli bir kur artışı. Burada ağırlıklı olarak belki her zaman enflasyon yüzde 40 ise kur yüzde 40 olmasa bile yüzde 36 arttığı zaman korelasyon bozulmamış demektir. Ama enflasyonun yüzde 40 olduğu yerde kur yüzde 20 artarsa, kurun ihracat üzerinde bir etkisi yoktur söylemini asla doğru bulmuyoruz. Biz bu çizgideyiz" şeklinde konuştu.

"Gerçekçi ve istikrarlı bir kur olmasını istiyoruz"

Kur ile ilgili rakam telaffuz edilmesinin tehlikeli olduğunu ifade eden Avdagiç, "Bana göre "kur şu kadar" olmalı söylemi tehlikeli. Dövizin 30 lira olduğu yerde, 40-45 lira olsun demek çok ciddi bir zıplama anlamına geliyor. Hızlı artış da hızlı iniş de sizi çarpar. Bu nedenle biz gerçekçi, istikrarlı, enflasyonla korelasyon içinde bir kur olmasını istiyoruz. Biz hiçbir zaman rakam telaffuz etmiyoruz, bunun doğru olduğunu da düşünmüyorum. Mesela doları 25'e düşürürdünüz; o zaman enflasyon da düşer, ihracat da. Ama ithalat patlar. Sonra dış ticaret açığını nasıl yöneteceksiniz. Yani o zaman yıllardır çözemediğimiz problemi daha da derin bir hale getirmiş olacaksınız." diye konuştu.

"Enflasyonu çok hızlı şekilde tek haneye indirmemiz lazım"

İTO Başkanı Avdagiç, son dönemde kredi maliyetlerinin yükseldiğine dikkat çekti. "Daha evvel kredilere erişimle ilgili sıkıntı vardı, şimdi ise esas konu kredi maliyetlerinin yüksekliği" diyen Avdagiç, "Şunu da iş dünyası olarak çok net biliyoruz ki, enflasyonda arzu edilen aşağı doğru bir eğilim ortaya çıkmadıkça, kredi faizlerinin geriye düşmesinin, hem Türkiye hem dünya ekonomi realiteleri anlamında bir karşılığı yok. Enflasyonu çok hızlı şekilde tek haneye indirmemiz lazım. Tek haneye indikten sonra da kalıcı olması, hatta daha aşağı gelmesi lazım. Yüzde 9-9,5 bile şu an yüksek bir oran."

"Birçok konuda sağladığımız ilerlemeleri yeni TCMB Başkanımızla da sürdüreceğiz"

"İş dünyasının daha hızlı ve etkili şekilde ileri gitmesi için gerekli konuları, muhataplarımızla, Bakanlarımızla, ilgili kurumlarla, yerel yönetimlerle paylaşmaya devam edeceğiz" diyen Şekib Avdagiç, "Umudumuzu kaybetmiyoruz. Bizim iş dünyasının temsilcileri olarak hiçbir zaman umutsuz olma lüksümüz de yok, niyetimiz de yok. Özellikle Gaye Hanım'ın kısa kaldığı dönemde bile hem genel hem birebir toplantılarda birçok konuyu kendisine aktardık ve hiç kamuoyuna aktarmadığımız birçok konuda çok net ilerlemeler sağladık. Dolayısıyla yeni TCMB Başkanı Sayın Fatih Karahan ile de aynı süreç devam edecek. Bu makamda olanların bizim gibi iş dünyasının taleplerini dikkate aldıklarını görüyoruz. Tüm Bakanlıklarla iletişim kanallarımız açık, konularımızı aktarabiliyoruz. İş dünyasının önündeki süreçlerde işgücüne ulaşım, yabancı misafirlerimizin istihdam politikasının gözden geçirilmesi gibi birçok konu gündemimizde. Radarımızda sadece enflasyon, TCMB, finansmana ulaşma yok. Çok farklı alanlarda çok sayıda konuyu yetkililere ulaştırıyoruz" şeklinde konuştu.

"Çözüm beklediğimiz ikinci konu; ithalatın cazip hale getirilmemesi"

İş dünyasının acil çözüm beklediği ikinci konunun ise ithalatın cazip hale getirilmemesi olduğunu kaydeden Avdagiç, "İhracatın dengeli büyümeye devam etmesini, ithalatın makul bir şekilde yatay seyirde hatta gerilemeye devam etmesini bekliyorsak, bizim mutlaka ihracatın ithalatı karşılama oranını sürekli bir şekilde yüzde 80'in üzerine çıkarmamız lazım. Kalan yüzde 20'yi de turizm, hizmet ihracatıyla karşılayıp bir denge sağlamalıyız.

Çözüm bekleyen üçüncü konu olarak da yurt içi kaynakların efektif ve doğru yönlendirilmesini işaret eden Avdagiç, "Yurt içi kaynakların efektif ve doğru yönlendirilmesi çok önemli. Çünkü siz bu konuda algıyı ve beklentiyi doğru yönetemezseniz, insanlar dövizde kalmaya devam ederler. Tasarrufları ama bankalarda ama yastık altında dövizde kalmaya devam eder" dedi.

"Ücretliler kesimi üzerindeki vergi 'aşırı tabana' yayıldı"

Verginin tabana yayılması konusuna değinen Şekib Avdagiç, bunun iş dünyası üzerinde yeni bir yük oluşturacağını düşünmediğini aktardı. Avdagiç, "Bu konuda Hazine ve Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek'e yüzde 100 katılıyorum. Bununla beraber ücretliler kesimi üzerindeki 'aşırı tabana' yayılan verginin de, daha rasyonel hale getirilmesi lazım. İşverenin cebinden yıllık çıkan 100 liranın 51 lirası çalışanın eline geçiyor. Çalışan da bu vergi dilimlerindeki durumdan dolayı, hemen ikinci ayda ikinci dilime, dördüncü ayda dördüncü dilime geçiyor. Burada işveren de mağdur oluyor, çalışan da bordroda gördüğü rakamın yüzde 40'ını SGK ve vergi dilimi olarak ödediğini görüyor" diye belirtti.

"Hizmet ithalatı 51 milyar dolar seviyesinde"

Aynı zamanda Hizmet İhracatçıları Birliği'nin (HİB) de başkanı olan Avdagiç, hizmet ihracatında 2023 yılını 100 milyar dolarla kapattıklarını hatırlattı. Avdagiç, hizmet ihracatının yanında ithalatının da rakamsallaştırılıp analiz edilmesi gerektiğine dikkati çekti. Geçtiğimiz yıl hizmet ithalatının 51 milyar dolar mertebesinde gerçekleştiği bilgisini paylaşan Şekib Avdagiç, "Niye bizim ihracatçımız daha çok yabancı lojistik firmalarını tercih etmek zorunda kalıyor. Bunlara yanıtlar arayışında olmalıyız. Mal ihracatı ve ithalatı çok uzun süredir bilinen kavramlar ve yakından takip ediyoruz. Hizmet ihracatı ise yeni bir kavram ama hizmet ithalatı ise kamuoyunun gündemine gelen bir konu değil. Mal ihracatı ve ithalatı nasıl beraber analiz ediliyorsa, hizmet ihracatının ve hizmet ithalatının da aynı şekilde rakamsallaştırılıp sunulması, alt kırılımlarının verilmesi gerekir.

"Ne işte ne okulda 1 milyon genci iş dünyasına çekmeliyiz"

Yapılan araştırmalara göre Türkiye'de 'ne işte ne okulda' olan genç sayısının 3 milyona yaklaştığını ifade eden Avdagiç, "Türkiye'de 'ne işte ne okulda' olan gençlerimizin sayısı AB'nin 2,5 katı. 3 milyona yakın gencimiz ne işte ne okulda. Bizim ne yapıp edip Türkiye'de 'ne işte ne okulda' olan 3 milyona yakın gencin, 1 milyonunu iş dünyasına çekmemiz lazım. Genç jenerasyonu ama girişimci ama çalışan olarak, sanayide ve ticarette çalışan eleman olarak iş dünyasına katmamız lazım. Bizim jenerasyonun da çok büyük sorumluluğu var. Bu çocukları okuttuk, bunları adeta bir akvaryumda büyüttük. Bu gençler şu anda hala anne-babanın verdiği harçlıkla, çalışmadan, üretmeden, iş dünyasına girmeden hayatlarını sürdürmeye devam ediyorlar. Biz burada ifrat ile tefrit arasında, biraz ifrat tarafındayız gibi. Başka bir ekstrem duruma gidip staj yapmaya gelen çocuğa sadece fotokopi çektirip 4 hafta sonra göndermemeliyiz. Bir öğrenci torna tezgahının, CNC tezgahının başına geçmeden, torna-tesviye bölümünden mezun olmamalı" dedi.

Bu konuda İTO olarak 6 yazılım branşında donanımlı insan yetiştirmek için SoftİTO projesini hayata geçirdiklerini anlatan Avdagiç, "Orada şunu gördük. O sınıflarda arkeoloji doktoralı insanlar da var, lise talebesi de var, lise mezunu da var, üniversite okuyan ama bölümünden memnun olmayan da var, üniversite mezunu da var. Onlara bir kapı açtık, şu anda 2'nci etabı devam ediyor. Bütün mezunlar kapış kapış gidiyor" şeklinde konuştu.

"Tuzla tersaneler bölgesinde kaynakçılar günlük 100 dolar alırken, şimdi 200 dolar talep ediyor"

İTO Başkanı Avdagiç, yetişmiş çalışan sayısındaki yetersizliğe dikkati çekerken, Tuzla tersaneler bölgesindeki kaynakçı sıkıntısını örnek gösterdi. Avdagiç, "Tuzla tersaneler bölgesinde kaynakçılar günlük 100 dolar alırken, şimdi 200 dolar talep ediyor. Artık süreç Uzak Doğu'dan kaynakçı getirme noktasına geldi. Ama biz çocuklarımızı eğitip bu işlere monte edemiyorsak, sistemi gözden geçirmemiz gereken bir durum var demektir. Yeni bakanımız Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) aracılığıyla süreci devam ettiriyor. Bence MESEM'leri bugüne kadar yaşanan tecrübelerden olumlu-olumsuz çıktılarını dikkate alarak hızlıca geliştirmeliyiz. Oradan da iyi bir çıktı yakalamamız lazım. Tarihi genlerimizde olan kalfalık, çıraklık yapısını yeniden hayata geçirmeliyiz" dedi.

"Eğitim planlamamızı gözden geçirmeliyiz"

Nitelikli işgücü planlamasında üniversitenin önemli bir konumda yer aldığını belirten Şekib Avdagiç, üniversite konseptinin kendini yenilemesi gerektiğinin altını çizerek, "Eğitim planlamamızı gözden geçirmeliyiz. 81 ilimizin her birinde üniversite var. Bu politikamızı, bölümleri güncellemeliyiz. Evet hekim olmak, mühendis olmak için, hukukçu olmak için üniversite gerekiyor. Ama yazılım sektörü artık 4 yıl tahsil istemiyor. Bazı sertifikalara sahip olup, üzerine de yeni tecrübeleri koyduğunuzda birçok şeyden daha değerli olabiliyor. Örnek veriyorum, bir şef olacaksanız, makul kursları bitirdikten sonra iyi bir şefin yanında yetişmek, 4 yıllık üniversite mezunu olmaktan daha değerli oluyor. ABD ve Avrupa'da da bu eğilim var. Dolayısıyla üniversite konsepti kendini muhakkak yenilemeli" ifadelerini kullandı.

Anket sonuçlarına göre, imalat sanayisi genelinde kapasite kullanım oranı, ocakta geçen aya kıyasla 1,3 puan azalarak yüzde 76,2 seviyesine geriledi.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı ise (KKO-MA) geçen aya göre 0,9 puan azalarak yüzde 76,4'e indi.

Şirketten yapılan açıklamada nakliyelerde yaşanan gecikmelere vurgu yapılırken, Almanya fabrkiasında 29 Ocak'tan 11 Şubat'a kadar üretimin büyük bölümünün askıya alınacağı bildirildi.

Tesla, Kızıldeniz'deki çatışmalara bağlı olarak nakliye rotalarındaki kaymaların fabrikadaki üretimi etkilediğini açıkladı. Açıklamada, uzun süren nakliyelerin tedarik zincirlerinde boşluk yarattığı kaydedildi.

ABD ve İngiltere, Yemen'de Husi hedeflerine havadan ve denizden saldırı başlatmıştı. Husiler de Kızıldeniz'deki savaş gemilerine yanıt vermişti.

Kızıldeniz rotası, küresel deniz trafiğinin yaklaşık yüzde 12'sini oluşturuyordu. Yaşanan kriz nedeniyle maliyetlerdeki artış devam ederken, taşıma süreleri oldukça uzadı. Maliyetlerin en az iki katına çıktığı ifade edilmişti. Gemilerin yolculuk sürelerinin ise yüzde 30 artabileceği kaydedilmişti.

Şirket, kazalara sebep olabilecek problemin düzeltilmesi için ithal "Model X", "Model S", "Model 3" ve "Model Y" elektrikli 1,6 milyon aracı geri çağırdı.

Düzeltmelerin, Tesla'nın Pekin ve Şanghay'daki merkezlerinden, yazılım güncellemeleriyle uzaktan yapılabileceği belirtildi.

Öte yandan, 26 Ekim 2022 ile 16 Ekim 2023 arasında üretilen 7 bin 538 "Model S" ve "Model X" elektrikli araç da otomatik kapı kilitlerinin çarpışma sırasında açılmasına yol açan hata nedeniyle geri çağrıldı. Söz konusu hata da uzaktan yazılım güncellemeleriyle düzeltilecek.

Söz konusu 33. çağrıyla Türkiye'deki teknik yeterliliğin ve bilgi birikiminin artırılması, KOBİ'lerin uluslararası teknoloji birikimine erişiminin ve teknoloji transferinin sağlanması, edinilen teknolojik bilgi ve deneyimin KOBİ'ler bünyesinde içselleştirilerek özgün teknolojilerin geliştirilmesinde ivme kazandırıcı ve yönlendirici bir etken olması ve KOBİ'lerin uluslararası pazarlarda yer almasına katkı sağlanması hedeflendi.

KOBİ'lere 6 ülkedeki işletmelerle işbirliği imkanı sağlayacak olan çağrı, 27 Mart 2024'e açık kalacak. Çağrı, Almanya, Avusturya, Belçika (Flaman ve Valon bölgeleri), Brezilya, Lüksemburg ve İsviçre'deki KOBİ'lerle ikili ve çok taraflı işbirliğine olanak tanıyor.

Çağrı kapsamında değerlendirilen projelerde temel araştırma niteliği aranmıyor, araştırma ve deneysel geliştirme (AR-GE), 'teknolojik açıdan yeni veya iyileştirilmiş ürün', 'teknolojik süreç yeniliği' odaklı projeler tercih ediliyor. Yeni ürün üretilmesi, ürün kalitesinin veya standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve standart yükseltici yeni tekniklerin geliştirilmesi ve yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi hedefleri olan projeler destekleniyor.

PROJE BÜTÇESİ VE ÜST SINIRLARI

Proje süresi en fazla 36 ayla sınırlıyken, bir proje kapsamında TÜBİTAK'tan talep edilen katkı Kurum Hissesi ve Proje Teşvik İkramiyesi (PTİ) hariç proje başına 325 bin avroyu, yürütücü kuruluş başına, yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşları için 100 bin avroyu, özel kuruluşlar için 325 bin avroyu aşamayacak.

PROJE EKİBİ

Proje ekibinde proje yürütücüsü, araştırmacı, danışman, yardımcı personel ve bursiyer (özel kuruluşlar hariç) görev alabiliyor. Proje ekibinde yer alacak kişilerin TÜBİTAK - Araştırmacı Bilgi Sistemine (ARBİS) kayıtlı olmaları ve kayıtlarının güncel olması gerekiyor.

Proje yürütücüsü olarak bu çağrıya birden fazla proje başvurusunda bulunulabiliyor. Aynı proje önerisiyle aynı dönemde birden fazla programa başvuru yapılamıyor.

BAŞVURU ŞARTLARI NELER?

Çağrıya Türkiye'den yapılacak başvurularda sanayi-akademi işbirliği tercih nedeni olmakla birlikte çağrı ortağı en az 2 ülkenin yer aldığı KOBİ-KOBİ işbirliği projeleri desteklenebilecek.

Firma düzeyinde katma değer yaratan ve ticaret sicil belgesi olan Türkiye'de yerleşik KOBİ'ler ve söz konusu KOBİ'lerle başvuruda bulunacak Yükseköğretim Kanunu kapsamında yer alan yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurum ve kuruluşları ve/veya firma düzeyinde katma değer yaratan ve ticaret sicil belgesi olan Türkiye'de yerleşik büyük ölçekli sermaye şirketlerine ilgili program hükümlerince destek verilecek.

Yükseköğretim Kanunu kapsamında yer alan yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurum ve kuruluşları ve büyük ölçekli sermaye şirketleri bu çağrı kapsamında başvuruda bulunabilmek için bir KOBİ'nin veya KOBİ'lerin yürütücü kuruluşlar arasında bulunduğu bir ortaklık kurması gerekiyor.

KOBİ veya KOBİ'lerin başvurularında Yükseköğretim Kanunu kapsamında yer alan yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliğinde bulunmaları öneriliyor.

Vakıflar, dernekler ve bunların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, birlikler, şahıs şirketleri ve adi ortaklıklardan başvuru kabul edilmiyor.

IRA-SME HAKKINDA

Kendi kendini idame eden uluslararası bir ağ olan IRA-SME, KOBİ'lerin AR-GE ve inovasyon kapasitelerini artırmaya yönelik uluslararası projeleri destekliyor.

Ağ temel olarak, KOBİ'lerin uluslararası projeler aracılığı ile teknolojik know-how kazanmaları, gerekli işbirliği ağlarında bulunması ve küresel rekabet edilebilirliklerinin geliştirilmesini amaçlıyor.

“TikTok'tan daha fazla kazanıyorum”
Şirket olarak mavi yakalı çalışanlara primlerle beraber 20 bin TL'nin üzerinde ücret verdiklerine değinen Tayaş Gıda Genel Müdürü Emre Taycı, şu bilgileri verdi: “Mavi yakalı çalışan bulmakta zorlanıyoruz. İlan veriyoruz. Prim, gıda ve yakacak yardımı sunuyoruz. Ancak yine de personel bulamıyoruz. İki haftada 1100'ün üzerinde kişiyle iş görüşmesi yaptık. 380 kişi kabul edildi, işe başlayan 200 kişi, ilk hafta sonrasında ayrılan ise 80 kişi. Ayrılanlar arasında ‘Tik- Tok hesabında video paylaşıp daha iyi kazanıyorum' diyenler var. 10 senedir devam eden teknik eleman sorununu artık kabullendik. 70-80 bin lira maaş alan ustalar var, bazı müdürlerden fazla kazanıyor. Müdürlerimiz, ‘ustalar bizden fazla kazanıyor' diye şikayet etmeye başladı. Geldiğimiz nokta iç açıcı değil. En temel neden fazla olan üniversiteler nedeniyle mezun sayısının artması. Nitelikli göçmen alımı yapılmazsa bu şartlarda çalışan bulmak daha da güçleşecek.”

Deprem bölgesinde inşaat tercih ediliyor
Türkiye genelinde yaşanan istihdam probleminin benzerini sektör genelinde de yaşadıklarını ifade eden Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneği (EVSİD) Başkanı Talha Özger, özellikle deprem bölgesinde daha ciddi sorun yaşadıklarını dile getirdi. Sektör üretiminin ağırlıklı olarak deprem bölgesinde olduğunu belirten Özger, “Bölgede inşaatta çalışanlar günlük 1500 TL, kalıpçıların ve demir bağlayan ustalar ise 4 bin TL yevmiye kazanıyor. Hal böyle olunca kimse sanayide çalışmak istemiyor. Çalışanlara ‘uzmanlık alanınız olsun, meslek sahibi olun diyoruz' ama herkes günü kurtarmaya çalışıyor. Özellikle İstanbul'da sanayi zor durumda. Çalışanların haklarını artırdık ama çalışma süreleri kısaldı. Herkes yüksek şartlar istiyor. Çalışanlar aidiyet duygusunu kaybetti. Bunu yeniden kazandırmamız lazım” dedi.

“Niteliksiz mezunlar nitelikli iş alanlarını yok etti”
Emek yoğun sektörlerde yeni ustaların yetişmediğine dikkat çeken Türkiye Deri Konfeksiyoncuları Derneği (TDKD) Başkanı Fatih Dursun da, “Emek yoğun işler Türkiye'den yavaş yavaş çıkıyor. Bundan sonra gelen talebi de karşılamak zor. Bir kalifiye elemanı yetiştirmek 5 yıl sürüyor. Dolu kapasitelerde olmamız gerekirken şu an yüzde 50 kapasite ile çalışıyoruz. Türkiye'nin güçlü markaları olmadığı için fason imalat ağırlıklı sektörler işçilik ve enerji maliyetlerinin yükselmesi ile kan kaybediyor. İşler azaldı, maliyetler yükseldi. Niteliksiz mezunlar nitelikli iş alanlarını yok etti. Bu alanlarda çalışanların sayısı da hızla düştü. Zeytinburnu'nda 10 bine yakın çalışan var. İstihdam yüzde 10 azaldı. İşi bırakan memleketine gidiyor ve geri gelmiyor maalesef” diye konuştu.

“Geçinemeyen memleketine gidiyor”
İşveren ile çalışan arasındaki barışın bozulduğuna dikkat çeken ARMATÜR Derneği Başkanı Gökhan Turhan, para politikasında uygulanan sistem, enflasyon ve sanayicinin rekabet gücü kaybetmesinin bunda etkili olduğunu belirtti. Çalışanların enflasyon karşısında ezdirilmemesi için hangi yöntemlerin uygulanacağının bilinmediğini kaydeden Turhan, “Asgari ücretle geçinmek zorlaştı. Dolar bazında tarihteki en yüksek maaşı verir duruma geldik ancak çalışanlar geçinmekte zorlanıyor. Çalışanlarımız artık büyük şehirde geçinemedikleri için memleketine gitmeyi tercih ediyor. Sektörümüzde yaklaşık 100 bin çalışanımız var. Son 1 yılda yüzde 5 ila 10 arasında istihdam kaybımız var. Çok sayıda diplomalı var. Onlara gel, asgari ücretle çalış da diyemiyorsun. Usta-çırak ilişkisinin de gelişmesi lazım. Her şeyin yeni baştan analiz edilip, kurgulanması lazım” diye konuştu.

Gaziantep Organize Sanayi Bölgesindeki üretim tesisinde yılda yaklaşık 50-60 bin üretim kapasitesine sahip olduklarını söyleyen Mehmet Sayar, 2016'da 800 metrekare atölye ve 300 metrekarelik showroomda ilk kanepe üreterek başladıkları mobilya sektöründeki faaliyetleri bugün Gaziantep OSB'de 8 bin metrekarelik kapalı alan üzerine kurulu tesise ve 150 kişilik istihdama ulaşmış bir şekilde sürdürüyor.

Gaziantep'in de içinde olduğu 11 ili etkileyen 6 Şubat tarihinde yaşanan, bölgeyi ve ülkeyi olumsuz etkileyen deprem felaketinin ardından hızlıca toparlanmaya çalıştıklarını kaydeden Sayar, “Birleşmiş Milletler (BM) koordineli yardım kuruluşlarının ihalelerine katılarak çok önemli satışlar gerçekleştirdik. Yine aynı şekilde çok sayıda kamu kurum, kuruluşları ve STK'lar ile depremzedelerin ihtiyacını karşılamaya yönelik üretimler gerçekleştirdik” dedi. Dünya Gazetesi'inden Güneş Doğdu Soylu'nunhaberine göre Sayar'n firması İnsanların evlere kapandığı pandemi döneminde marka tanıtımına daha çok yatırım yapt. Sayar, Bu bizlerin büyümesinde çok önemli bir adım oldu. 2020 yılında İstanbul Dudullu'da 7 katlı bir showroom açtık” dedi.