Tarım Bakanlığı topraksız tarıma çok yerde başlamış ama bu metodu niye yem üretiminde yaptırmıyor?
Oğuz Güler
Niye yaptırmıyor? Çünkü 6 milyar dolarlık bir yem sanayi sektörü var. Ucuz yem onların kazançlarını azaltacak. Bu küçük bir para değil. Bunun 1 milyar doları için bile adamı biçerler. Buradan kazançları çok güçlü olmalarını sağlıyor. Ayrıca bu sanayi yemine dahil olmayan mısır silajı, buğday, arpa, çavdar, yonca, soya, fiğ, reygraslar, sorgun, saman, çeşitli sap saman artıkları, küspeler, kepek, diğer atıklar ile bu pazar 12-13 milyar dolar civarında. Ama yem sanayicileri için fabrika yemi dışında dane mısır, arpa, soya vb. dahil toplam kontrollerinde 7 milyar dolarlık bir pazarları var. Ucuz yerli yem devreye girerse ilk 2 yılda 2-2,5 milyar dolar işleri azalacağı için ucuz yemin devreye girmesini istemiyorlar. Ucuz yem, yem sanayicilerinin gelirlerini azaltacağı için elbette yarı fiyatına yemi istemez. Oysa ilk 2 yıl yem üretimleri yüzde 15-20 düşer ama 2. yıldan sonra ucuz yem hayvancılığı canlandıracağı için ileriki yıllar sanayi yemleri 7 milyar dolarlık pazarı da geçer. Bunu ileri zekalılar nedense anlayamıyorlar.
Ucuz yemin stratejik önemi ve görüşmeler
Kasım 2021 yılı Sayın Hasan Gülbaran’a ucuz yemin önemini ekran görüntüleri ile anlatınca konunun önemini algılaması yüzünden yeğeni Sayın Bilal Erdoğan’a "konu çok önemli ona aktarman gerek" dedi. Beni Bilal Beyle görüştürdü. Bilal Bey dikkatli ve işin arka planını kolay anladığı için ucuz yemin su tasarrufu, çok verimli olması ve arazi boşaltma ile ayrıca diğer yenen yemlerin özellikle yüzde 20 daha fazla sindirme mucizesi yüzünden 1 saat 50 dakika konuyu görsel olarak izleyince kuzeninin eşi A. Karagöz Bey'e beni yolladı. Orada Tarım Bakanlığı'nın başarı ile yaptığı hidroponik tarım konusunda olumsuz rapor verince ucuz yemin önü kapandı. Rasyon tecrübesizliği de ayrı bir konuydu.
Kendince A. Bey haklıydı. Bunun sebebini öğrendim. İlk siparişi yerine teknik yönü düşük ve üretimden kaldırılan son mobil hidroponik hasıl makinesini, caydığı siparişin kaporasına mahsuben verimsiz makineyi alması yüzünden Tarım Bakanlığı'nın başarı ile çok yerde üretim yaptığı hidroponik sistemi ne üzücüdür ki kabullendiremedik. Zaten Tarım Bakanlığı topraksız tarım konusunda başarılı olan sistemi yem sanayici lobisi yüzünden hâlâ "Bakanlığa şu sistemin demonstrasyonunu yapın ve mazlum çiftçimiz ucuz yemi bulsun, ucuz et, süt ve yumurtanın yolu tüm dünyada açılsın" olgusunun tıkanmasına A. Bey istemeden sebep oldu. Çünkü aldığı makinenin üretimi başarısızdı. Yeşil yemin bilimsel başarısına bahane varsa yine bilimsel bahane olmalıydı. Çünkü başarısız rasyon kombinasyonları da hasılmatiğe fatura edilmemeliydi.
Hidroponik tarım uygulamaları ve başarı örnekleri
Hidroponik tarım; rafta topraksız yani su ile tarım konusunda Tarım Bakanlığı başarılı işler çıkarmakta. Bu bağlamda İstanbul'da 3 yerde çok önemli üretim örneklerini görmekteyiz. Bu merkezler şunlardır:
İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama Merkezi (Kağıthane) → Devlet uygulama merkezi
Beykoz hidroponik seraları → Üretim yapılan sera işletmeleri topraksız tarım
Fatih Yedikule üretim birimi → Bu 3 yerde şehir tarımcılığı yönü ile çok katlı raflarda marul, roka, tüm yeşillikler, fesleğen, nane, sebze fidesi vb. üretmekteler.
Bunun yanında Iğdır Üniversitesi ve Bakanlık ortaklaşa topraksız yani hidroponik tarım konusunda Ar-Ge olguları başarı ile devam etmekte. İlaveten Niğde'de Patates Araştırma Enstitüsü'nde suda ve havada 2 milyon tohumluk yumru üretimi yapılmakta… Bakanlığın Sakarya Seracılık Mükemmeliyet Merkezi'nde hidroponik üretim yapılmakta.
Verimlilik rakamları ve bakanlığa çağrı
Bunlara ilaveten özel sektörün Hollanda sistemi ile toprakta yapılan üretimin serada çok katlı hidroponik üretim ile tarla üretiminin 15 katı üretim yapan Antalya, İzmir, Adana, Mersin, Yalova’daki özel sektör devlet destekli üretimleri var. Benden dinlediği ve "harika" dediği ucuz yem konusunu bildiği halde niye bu kadar önemli yem üretimlerini Bakanlık yaygınlaştırmıyor? Tarlada kökleri toprakta kalan yemlere göre dekara 5-6 ton yeşil yem üretilirken; rafta sadece su ile yetişen yeşil yem-RAYEY, 365 günde, 7 günde bir 7 katlı raflarda 4-9 bin ton (evet yanlış okumadınız en az 4.000 ton/da) yem üretimini neden tanıtmıyorsunuz?
Tarlada en iyi yem olarak her yıl ekilen mısır silajı 10 ton/da ürün alınırken; Dev Kralotu-DEKO ülkemizin iç kısımları hariç 70 km’lik kıyı şeridinde 50-80 ton/da verim alınabiliyor ve bu yem 1 kez ekiliyor ve tekrar ekmeden 10 yıl devamlı yem alınıyor. İşte sayın Bakanlık yetkilileri, sizler hükümetinizi başarılı edecek bu 2 yemi niye gizliyorsunuz ve tanıtmıyorsunuz? Sayın Bakan Yumaklı, bu yemlerin verimli olduğunu size ben aktardığımda gözleriniz parlıyordu ama niye siz CB’nızın başarılı olması konusunda yem sanayicilerine boyun eğip kendi birimlerinizde çok başarılı olduğunuz hidroponik yem konusunda hamle yapmaktan kaçıyorsunuz? Lütfen sitemize bir gerekçe sunarsanız çok isabetli olur.
