Her iş güçtür. Hele ki çok sayıda insanla yapılan işler, iyi bir organizasyon ve ehil personel ister. Personel eğitimli ve işinin ehli değilse, her işte sorunlar baş gösterir. Devletler, %51 kâr gördükleri her işe sıcak bakarlar; hatta iş yapmak adına bazen kâr bile düşünmezler.
Çok değerli kardeşim, arkadaşım Ruşen İslamoğlu İngiltere'de 4 yıl boyunca Turizm okudu. TUDEM adını verdiğimiz yeni ekonomik sistemimizi de yakından bildiği için, kendisiyle bir otel değil ama ona yakın bir yapı olan devremülk (DM) olgusunu masaya yatırdık. Sadece sabah kahvaltısı olan ama açık büfesi, akşam yemeği, animasyonları ya da iç etkinlikleri bulunmayan, kısacası bazı geleneksel yüklerden arındırılmış bir sistemin personel dağılımını ele aldık. Bu işin işletmeciliğini, yapay zekâdan gelen verilerle de karşılaştırıp devremülk bazında nasıl yapılacağını projenin beyni ve küratörü olarak yazma gereği duydum. Yemek işine girmeme nedenimiz ise, esnafımızın "her şey dâhil" sisteminden dolayı ciddi sıkıntılar çekmesi ve bu sistemden hiçbir fayda görmemesidir.
250 Bin Konutluk Model ve Misafir Dağılımı
Sistemde katılımcılar gönderdikleri parayı "bonus faizi" ile geri aldıkları için, çok rahatlıkla 1 milyon konuta ulaşabileceği söylenen bir devremülk modelinden bahsediyoruz. Ancak biz şimdilik "250 bin konut yeterli" bağlamından hareketle; 500'er odalı 500 bloktan oluşan ve blok başına 1.300 kişiye hizmet edilecek olası yerleşim cetvelini sizinle paylaşalım.
Önce sistem 500 haneli olacak. Bu 500 konutta; 30 metrekarelik odalarda 2-3 kişi, 45 metrekarelik odalarda ise 3-5 kişi kalır tezinden hareket ediyoruz. Yani bu 500 devremülkte 1.300 devreci 7 gün boyunca konaklayacak, süre bitince de konutu sonraki misafirlere bırakacak. Konukların giriş çıkışları 7 güne yayılacak; yani devrecilerin hepsi aynı gün gelmeyecek. Hem temizlik organizasyonu yüzünden hem de uçakla seyahatlerde aynı güne yığılma sorun yaratacağı için, misafirler aynı bölgeye farklı günlerde gelecek şekilde organize edilecek.
Oda Temizliği ve Personel Planlaması
Yapay zekanın ve sektörün kabul gördüğü verilere göre, oda temizliği yapan görevliler 8 saatlik mesai bazında günde ortalama 14 oda temizler. Buradan hareketle, kahvaltının başladığı saat 07.00'den sonra boşaltılan odaların temizliği saat 08.00'de başlar. Eşyaları içeri alınan yeni konuklara anahtarları kademeli olarak, en geç saat 12.00'de teslim edilir. Böylece en önemli unsurumuz olan hijyen konusunda, bir temizlikçi günde ortalama 7 oda temizlemiş olur ve kalan zamanında diğer işlere kaydırılabilir.
Küçük odaların genel oranı %75 olduğu için, 500 odanın temizliği günde ortalama 70 odanın devir teslimiyle yürütülür. 5 günlük rutin temizlik için 10 kişi yeterlidir; ancak hafta sonu part-time (yarı zamanlı) destekler veya personel arası dönüşümlü mesai olgusu devreye girdiğinde %40 ilave insan gücüne ihtiyaç duyulur. İç yapılandırma veya part-time desteklerle ilave iş gücü 14 kişiyi bulurken, biz bu rakamı garantiye alıp 15 kişi olarak hesaba başlayalım.
500 odalık birimler için yönetim şeması şu şekilde olmalı: 1 müdür, operasyondan sorumlu 1 müdür yardımcısı, misafir ilişkilerinden sorumlu 1 müdür yardımcısı ve insan kaynaklarından sorumlu 1 müdür yardımcısı olmak üzere toplam 3 yardımcı. Resepsiyonda 3 vardiya halinde 2'şer kişiden 6 kişi, ön büroda ise 2 vardiya 2'şer kişiden 4 kişi görev yapmalı.
Detaylı personel listesini ve aylık gider tablosunu şu şekilde planlayabiliriz:Görev Tanımı Personel Sayısı Kişi Başı Net Maaş ($) Müdür 1 2.000 Müdür Yardımcısı 3 1.500 Mutfak Şefi 1 1.200 Resepsiyon Görevlisi 6 1.200 Ön Büro Görevlisi 4 1.100 Kat Şefi 2 1.000 Mutfak Personeli 6 1.000 Oda Temizlik Görevlisi 15 900 Çamaşırhane & Ütü Görevlisi 7 900 Servis Elemanı (Garson) 5 900 Bulaşıkçı 3 900 Teknik Servis 5 900 Güvenlik Görevlisi (3 Vardiya) 3 900 Bahçıvan 2 900 Bellboy & Taşıma 5 900 Depocu 2 900 Şoför 2 900 Joker Eleman 3 900 Toplam Hizmet Ekibi 75 Personel
Denebilir ki, 500 oda için 75 kişilik ekip az. Ben de onlara şu soruyu sorarım: "Bir temizlikçi ortalama kaç oda temizler?" Yapay zekaya sorduğunuzda karşınıza 14 ile 20 arası bir cevap çıkar. Bana Ruşen Üstadımızın verdiği kesin bilgiye göre, iyi bir temizlikçi günde 14 odayı tam anlamıyla temizler; biz de bu tezden yola çıktık. Biz 500 odaya her gün ortalama 72 oda hazırlayacağız. Günlük 10 kişi çalıştırarak aslında 140 oda temizlenebilir ama biz 4-5 saat içinde 72 odayı 10 kişiyle temizlemeyi hedefliyoruz. Hafta sonundaki 2 gün için de oransal olarak 5 kişiyi daha hesaba katıp personel sayısını fazlasıyla 15 kişi olarak yazdım. Oysa misafiri bekletip, temizliği 4 saat yerine 6 saate yayarak oda başına 10 temizlik yaptırıp personeli azaltabilirdik. Ancak misafir iyi hizmet beklediğinden, biz her iki tarafı da düşünerek hareket ettik.
Misafir temizlik, iyi bir kahvaltı ve yakın ilgi ister. Personelin bir kısmına verilecek 2 haftalık, özellik isteyen alanlarda ise 1 aylık hizmet içi eğitimler bu operasyonel sorunları en aza indirecektir.
Sektörün İstihdam Geleceği ve Maliyet Analizi
Ben kitabımda "Komşu ülkelerden işçi getirtmek zorunda kalacağız" demiştim; bu öngörüm son derece doğru. Gelecekte Türki Cumhuriyetlerden ve hatta Uzak Doğu’dan bile insana ihtiyacımız olacak bu devremülklerde. Yine kitabımda 250 bin devremülk için 50 bin personele ihtiyaç olduğunu belirtmiştim ancak şu anki planlamaya göre 37.500 eleman yeterli gözüküyor. İhtiyaç halinde esnek yapıyla 80 kişiye çıkıp toplamda 40.000 elemana ulaşabiliriz. Tur operatörlerinin TUDEM’deki devremülk işletmeciliğinin ortağı olacağını da yazmıştım. Bu vizyon hala geçerli; çünkü onların buralarda temsilcileri olacak ve maaşlarını kendi kârlarından ödeyecekler. İşletmeciliğe katılım oranlarına göre bu işin kârından pay alacaklar.
Bu işin maliyet hesabına gelirsek:
Yukarıda belirttiğim maaş skalası üzerinden 75 kişinin net maaş toplamı aylık 74.600 Dolar yapmaktadır. Buna 13.500 Dolar sigorta giderleri ve 16.500 Dolar öğle yemeği masrafını eklediğimizde, 75 kişinin işletmeye doğrudan aylık maliyeti 104.600 Dolardır. Elektrik, su, genel giderler ve sabah kahvaltısı maliyetlerini de eklediğimizde bu rakam yuvarlak hesapla aylık 140.000 Dolar demektir.
Dünyadaki mevcut devremülk sistemlerine para verirsiniz ama paranızı geri alamazsınız. Çoğunda kahvaltı yoktur ve her şeyi siz karşılarsınız. Hizmet isterseniz ayrıca parasını öder; suyunu, elektriğini, çamaşırını ücretli halledersiniz. Örneğin dünyanın en büyük devremülk organizasyonu olan RCI, kişi başı 1 hafta için 190 Dolar almaktadır.
Bizim modelimizde ise aylık 140.000 Dolarlık toplam maliyeti, konaklayan 1.300 kişiye bölersek kişi başı haftalık maliyet sadece 108 Dolar çıkıyor. Daha iyi ve kaliteli bir hizmet sunabilmek adına kişi başı haftalık ücreti 150 Dolar olarak belirlersek; bu 108 Doların üzerindeki 27 Doları işletmeciye kâr olarak dağıtabiliriz. Ayrıca işletmeye daha iyi hizmet ve ekstra giderler için de kişi başı 15 Dolar kalır. Bir misafirin dışarıda sadece 7 günlük sabah kahvaltısına ortalama 105 Dolar vereceği düşünüldüğünde, konaklama ve kahvaltı dahil kişi başı 150 Dolar istemek son derece mantıklı, ekonomik ve sürdürülebilir bir yaklaşımdır.
